Các dự án điện gió lo ngại chậm tiến độ COD

Tất cả các nhà đầu tư Điện gió tại Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cà Mau đều cam kết thực hiện đúng tiến độ dự án. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều dự án đang dang dở do chưa kịp khởi công, hoặc vướng thủ tục.

“Trước giờ G”

Ông Đào Hải Linh – Phó Tổng Giám đốc Cty TNHH ĐTXD &TM Phương Anh – Chủ đầu tư 3 dự án điện gió Hòa Bình 1 (2 giai đoạn) và Nhà máy Điện gió Hòa Bình 2 nêu thực trạng: “Cho đến nay chúng tôi đã đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đã khởi công. Chúng tôi đang lo là khả năng đấu nối vào đường dây 110KV có thể chậm tiến độ”.

Dự án Nhà máy Điện gió Đông Hải 1 – giai đoạn 2 (dự án điện gió trên biển) do Công ty Cổ phần Năng lượng Bắc Phương làm chủ đầu tư đang được nối vào lưới điện quốc gia thông qua tuyến đường dây 110kV Hòa Bình-Đông Hải và Hòa Bình-Bạc Liêu 2 do Tổng Công ty Điện lực Miền Nam làm chủ đầu tư.

Tuy nhiên, tiến độ triển khai xây dựng 2 tuyến đường dây này có nguy cơ bị chậm. Tỉnh đang nghiên cứu hỗ trợ và có ý kiến với Tập đoàn Điện lực Việt Nam cùng Tổng Công ty Điện lực Miền Nam gấp rút triển khai thi công, hoàn thành đóng điện tuyến đường dây lộ ra 110kV Giá Rai-Đông Hải và tuyến dây 110kV Hòa Bình – Bạc Liêu 2 trước ngày 30.9.2021 để đảm bảo truyền tải điện các nhà máy điện gió trong khu vực.

Đối với các dự án điện gió trên đất liền như dự án Nhà máy điện gió KoSy-Bạc Liêu giai đoạn 1 và dự án Nhà máy điện gió Hòa Bình 5 – giai đoạn 1, khó khăn nhất là việc vận chuyển các thiết bị siêu trường, siêu trọng, trong khi hạ tầng của khu vực dự án lại không đảm bảo.

Ông Nguyễn Huy Dũng – Giám đốc Sở Giao thông Vận tải tỉnh Bạc Liêu nhìn nhận: “Hiện tại các tuyến đường giao thông ven biển Bạc Liêu chỉ chịu tải tối đa 16 tấn, cầu tối đa 25 tấn, không thể nào đáp ứng để các phương tiện vận chuyển các thiết bị siêu trường, siêu trọng lên đến 160 tấn”.

Tại tỉnh Sóc Trăng, tất cả các nhà thầu Điện gió đều cam kết đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án để hoàn thành đóng điện và đi vào hoạt động trước ngày 31.10.2021.

Ông Phạm Quốc Hùng – Giám đốc Công ty TNHH Điện gió Quốc Vinh Sóc Trăng (Dự án Nhà máy điện gió số 6) – cho biết, công suất giai đoạn I của nhà máy là 30MW, dự kiến triển khai lắp đặt từ tháng 6.2021; phấn đấu hoàn thành lắp đặt và chạy thử vào tháng 8, đóng điện vận hành thương mại dự án trong tháng 9.2021.

Không chỉ Nhà máy điện gió số 6 Quốc Vinh đang khẩn trương hoàn thành, 7 nhà máy điện gió khác đang thi công tại vùng ven biển tại thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng cũng đang trong giai đoạn xây dựng, đổ trụ móng, đường dẫn… với khối lượng hoàn thành từ 30-70% và đều phấn đấu sớm hoàn thành hòa lưới điện quốc gia trong tháng 9 hoặc tháng 10.2021.

Sẽ có những dự án điện gió chậm tiến độ

Theo quy hoạch phát triển điện gió tỉnh Sóc Trăng đến năm 2020 và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bổ sung quy hoạch 20 dự án Điện gió tại vùng ven biển tỉnh Sóc Trăng với tổng quy mô công suất là 1.435MW. Đến nay, UBND tỉnh Sóc Trăng đã cấp Quyết định chủ trương đầu tư cho 16 dự án với tổng công suất 1.095MW, 4 dự án còn lại Sở Kế hoạch và Đầu tư đang hoàn chỉnh hồ sơ theo ý kiến thẩm định để xin chủ trương đầu tư.

Hiện có 9 nhà máy đã tiến hành thi công và đang giai đoạn hoàn thiện hạ tầng cơ sở, đường dẫn, đổ móng trụ tuabin gió, hệ thống lưới điện kết nối để sau khi hoàn thành sẽ hòa lưới điện quốc gia. Số còn lại, 11 dự án dù có cố gắng đến đâu cũng khó đóng hòa vào lưới điện vào trước ngày 31.10 năm nay.

Tương tự, tỉnh Bạc Liêu hiện có 10 dự án nhà máy điện gió được khởi công trên địa bàn tỉnh, với tổng công suất 562MW, có tổng vốn đăng ký đầu tư gần 1 tỉ USD.

Cùng với hơn 27 dự án điện gió khác, với tổng công suất hơn 5.000MW đang trình bổ sung quy hoạch điện VIII của quốc gia. Những dự án đang trình này khó có khả năng hòa điện trước ngày 31.10 để được hưởng ưu đãi giá điện.

Đối với dự án Điện gió Khai Long (Cà Mau), có vốn đầu tư trên 5.500 tỉ đồng được chấp nhận đầu tư từ năm 2016 cho đến nay vẫn chưa khởi động. Dự án này khó có khả năng hoàn thành đóng điện trước ngày 31.10.

Trao đổi qua điện thoại, ông Tô Hoài Dân – Tổng Giám đốc Công ty Công Lý – cho biết, hiện dự án đang vướng chuyện cho thuê mặt nước biển để triển khai dự án. Ông Dân cho biết: “Công ty đã nhiều lần có văn bản đề nghị được giao mốc, được kiểm tra thực địa để được sử dụng diện tích mặt biển, nhưng đến nay vẫn chưa được”.

Theo Công ty Công Lý, chính việc chậm bàn giao diện tích cho thuê mặt nước biển khiến toàn bộ dự án phải ngưng trệ.

Nhà máy điện gió khu du lịch Khai Long giai đoạn 1, được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư vào ngày 14.1.2016. Dự án được xây dựng trên diện tích đất liền và mặt biển trên thềm lục địa là 2.165ha; công suất 100MW; tổng vốn đầu tư hơn 5.500 tỉ đồng.

Năm 2016, Bộ Tài nguyên và Môi trường có quyết định giao khu vực biển (diện tích 1968,8ha) cho Công ty Công Lý. Theo quyết định trên, tiền thuê khu vực biển là 3 triệu đồng/ha/năm, thời hạn 30 năm. Thời gian tính tiền cho thuê bắt đầu từ ngày 14.9.2016. Căn cứ quyết định trên, đầu năm 2021, Cục thuế tỉnh Cà Mau có thông báo đến Công ty Công Lý yêu cầu đơn vị này nộp tiền thuê khu vực biển là hơn 26 tỉ đồng.

Cty Công lý mới nộp 50% số tiền thuê nên chưa được cắm mốc định vị vùng khai thác dự án. Chính vì vậy, chưa biết chừng nào dự án hoàn thành, đưa vào sử dụng..

Chi phí vật liệu tăng cao, khiến nhà thầu EPC điện mặt trời gặp khó

Theo các nhà phân tích và điều hành ngành năng lượng điện mặt trời được Reuters phỏng vấn, tiến trình lắp đặt các dự án năng lượng mặt trời đang bị chậm lại do chi phí linh kiện, nhân công và vận chuyển hàng hóa tăng cao khi nền kinh tế thế giới phục hồi sau đại dịch Covid-19.

Tình hình này cho thấy tốc độ tăng trưởng chậm hơn của ngành năng lượng mặt trời vào thời điểm các chính phủ trên thế giới đang cố gắng tăng cường nỗ lực chống biến đổi khí hậu và đánh dấu sự đảo ngược của ngành năng lượng sau một thập kỷ giảm chi phí.

Điều đó cũng phản ánh một ngành công nghiệp đang bị lung lay bởi sự tắc nghẽn của chuỗi cung ứng trong quá trình phục hồi sau đại dịch, trong đó các doanh nghiệp từ nhà sản xuất điện tử đến bán lẻ đều gặp phải sự chậm trễ lớn trong quá trình vận chuyển cùng với chi phí tăng cao.

“Câu chuyện đang thay đổi”, nhà phân tích năng lượng sạch Bruno Brunetti của S&P Global Platts cho biết trong một cuộc phỏng vấn và trích dẫn các chi phí tăng mạnh.

Chi phí tăng cao đe dọa ngành năng lượng điện mặt trời ảnh 1
Công suất năng lượng điện mặt trời theo từng khu vực

Trong số những khó khăn lớn nhất đối với năng lượng mặt trời là giá thép tăng gấp ba lần. Thép là một thành phần quan trọng trong việc sản xuất các giá đỡ chứa các tấm pin mặt trời và polysilicon – nguyên liệu thô được sử dụng trong các tấm pin.

Nhà phân tích năng lượng sạch Bruno Brunetti cho biết, giá cước vận chuyển tăng vọt cùng với chi phí nhiên liệu, đồng và nhân công cao hơn cũng đang chèn ép chi phí dự án.

Tuần trước, công ty nghiên cứu IHS Markit dự báo, công suất năng lượng mặt trời toàn cầu lắp đặt mới trong năm nay có thể giảm xuống 156 gigawatt từ mức dự báo hiện tại là 181 gigawatt nếu áp lực về giá không giảm bớt.

Các nhà phát triển dự án năng lượng mặt trời ở Mỹ – thị trường năng lượng mặt trời đứng thứ 2 sau Trung Quốc nói với Reuters rằng, họ đang đấu tranh để định giá các dự án cho năm 2022 do thiếu sự rõ ràng về thời gian tăng đột biến về giá.

Công ty xây dựng, mua sắm và kỹ thuật năng lượng mặt trời (nhà thầu EPC) Swinerton Renewable Energy cho biết, một số khách hàng của họ đã chấp nhận chia sẻ chi phí tăng thêm với nhà thầu xây dựng cho các dự án dự kiến ​​khởi công vào cuối năm nay, nhưng họ vẫn chờ xem giá có xu hướng giảm hay không.

George Hershman, Chủ tịch của Swinerton cho biết: “Chúng tôi đã quá quen với nguồn năng lượng chi phí thấp như vậy. Và thật khó để chấp nhận rằng bạn sẽ bắt đầu trả nhiều tiền hơn”.

Theo một chỉ số hàng quý của LevelTen Energy, giá hợp đồng năng lượng mặt trời đã tăng 15% tại Mỹ trong quý I/2021 so với năm ngoái do chi phí kết nối và cấp phép cao hơn.

Vào tháng 4, nhà sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời (PV module) của Mỹ First Solar đã nói với các nhà đầu tư rằng tình trạng tắc nghẽn tại các cảng của Mỹ đang khiến các lô hàng mô đun của họ từ châu Á bị giữ lại.

Bên cạnh đó, Array Technologies, nhà sản xuất hệ thống giá đỡ lắp đặt năng lượng mặt trời của Mỹ đã rút lại dự báo cho năm ngoái do chi phí thép và vận chuyển hàng hóa tăng cao.

Ở châu Âu, một số dự án điện mặt trời đã không còn có thời hạn nghiêm ngặt về thời điểm bắt đầu giao điện đang bị trì hoãn.

Jose Nunez, giám đốc tài chính của nhà sản xuất thiết bị theo dõi năng lượng mặt trời Soltec Power Holdings SA của Tây Ban Nha cho biết: “Tình hình vẫn chưa được giải quyết vì giá vẫn ở mức cao, vì vậy những người có khả năng chờ đợi vẫn đang chờ đợi. Soltec đã nhận thấy sự chậm trễ của dự án ở tất cả các thị trường mà công ty phục vụ”.

Mặt khác, hạn chế về nguồn cung có thể gây áp lực tăng lên đối với giá năng lượng mặt trời tương đối ổn định của châu Âu vào cuối năm nay khi các công ty tìm cách duy trì tỷ suất biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng.

Tại Trung Quốc, các nhà sản xuất đã tăng giá để bảo vệ biên lợi nhuận và dẫn đến đơn đặt hàng chậm hơn.

Theo 3 nhà sản xuất tấm pin mặt trời ở Trung Quốc được Reuters thăm dò, giá tấm pin đã tăng 20%-40% trong năm qua do chi phí polysilicon, nguyên liệu thô cho pin và tấm pin mặt trời tăng vọt.

“Chúng tôi phải sản xuất sản phẩm, nhưng mặt khác nếu giá quá cao, các nhà phát triển dự án muốn chờ đợi”, Jack Xiao, Giám đốc marketing của BeyondSun Holdings, nhà sản xuất bảng điều khiển với 60% doanh thu đến từ hoạt động xuất khẩu cho biết.

Canadian Solar, nhà sản xuất PV module hàng đầu của Trung Quốc cho biết vào tháng trước rằng giá sản phẩm của họ đã tăng 10% trong quý I/2021 so với quý IV/2020.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục tăng giá và sẵn sàng từ bỏ một số đơn đặt hàng để bảo vệ biên lợi nhuận”, Yan Zhuang, chủ tịch bộ phận sản xuất PV module của Canadian Solar cho biết trong một cuộc gọi hội nghị với các nhà đầu tư vào tháng trước.