Tiềm năng và thách thức trong phát triển điện mặt trời ở Việt Nam

Nước ta được đánh giá là quốc gia có tiềm năng điện mặt trời rất lớn, tương đương với các nước trong khu vực có thị trường năng lượng mặt trời phát triển như: Trung Quốc, Thái Lan, Philippines . Tuy nhiên, việc phát triển hiện nay vẫn chưa xứng với tiềm năng. 

Tiềm năng điện mặt trời nước ta rất lớn với tổng số giờ nắng khoảng 1.600 – 2.700 giờ/năm và bức xạ mặt trời bình quân hàng năm đạt khoảng 4 – 5 kWh/m2/ngày.

Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 – 2020 có xét đến năm 2030 (Quy hoạch điện VII) cũng xác định việc ưu tiên phát triển nguồn điện từ năng lượng mặt trời, sẽ nâng công suất đặt từ 6 – 7 MW năm 2017 lên khoảng 850 MW vào năm 2020 và khoảng 12.000 MW vào năm 2030, tương đương với 1,6% và 3,3% tổng công suất nguồn điện.

Để đạt được mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành một số chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực năng lượng mặt trời. Đặc biệt, tháng 4/2017, Chính phủ ban hành Quyết định số 11/2017/QĐ- TTg về phát triển điện mặt trời tại Việt Nam, trong đó, quy định, giá mua điện là 9,35 UScent/kWh. Đến tháng 9/2017, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 16/2017/TT-BCT hướng dẫn chi tiết các quy định về phát triển dự án và Hợp đồng mua bán điện mẫu áp dụng cho các dự án điện mặt trời tại Việt Nam. Việc ban hành giá mua điện mới và Hợp đồng mua bán điện mẫu đã tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hút đầu tư tư nhân vào thị trường điện năng lượng mặt trời tại Việt Nam.

Một hộ dân lắp đặt điện mặt trời của Samtrix Solar

Với chính sách hỗ trợ, thị trường điện mặt trời tại Việt Nam ngày càng nhận được sự quan tâm của các nhà đầu tư lớn. Nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đang tích cực xây dựng kế hoạch phát triển các dự án điện mặt trời tại Việt Nam. Bước tiếp theo là lựa chọn công nghệ phù hợp để hiện thực hóa các dự án đó.

Báo cáo từ Bộ Công Thương cho hay đến nay, các trang trại điện mặt trời đã có 100 dự án được bổ sung vào quy hoạch điện cấp tỉnh/quốc gia. Tổng công suất đăng ký là 4,7GW vào năm 2020; có 58 dự án đã được phê duyệt bởi Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo về thiết kế cơ sở; 9 dự án đã ký được Hợp đồng mua bán điện. Đối với các dự án điện mặt trời áp mái tính đến cuối tháng 7/2018, đã có 748 dự án với tổng công suất là 11,55 MWp.

Để tận dụng diện tích mặt bằng mái lớn tại các khu dân cư, vốn có cơ sở hạ tầng điện lưới đầy đủ, thuận tiện trong việc nối lưới và phát huy tối đa tiềm năng năng lượng mặt trời tại Việt Nam, điện mặt trời áp mái được xem là giải pháp hiệu quả hiện nay.

Tháng 6/2017, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cơ chế khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời tại Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã có chủ trương lắp đặt điện mặt trời áp mái, trước mắt EVN thí điểm lắp đặt tại các tòa nhà, trụ sở văn phòng trong nội bộ EVN rồi sau đó mới được ứng dụng đến các khách hàng bên ngoài.

Tuy nhiên, trên thực tế cần phải nhìn nhận rằng, để phát triển mảng điện mặt trời áp mái tương xứng với tiềm năng vẫn còn khá nhiều hạn chế.

Cụ thể, thông tư 16 quy định cách triển khai hợp đồng mua bán điện vẫn còn nhiều bất cập, chưa quy định rõ cách thức bán điện lại cho EVN. Bộ Tài Chính vẫn còn vướng mắc quy định tính thuế cho những hợp đồng mua bán điện theo thỏa thuận này.

Công tác truyền thông đến hộ gia đình vẫn chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Vẫn còn nhiều người dân chưa tiếp cận được thông tin về chính sách mới, dẫn đến tâm lý e ngại khi nghĩ đến chuyện đầu tư điện mặt trời.Bên cạnh đó, hiện nay chưa có các tiêu chí cụ thể đánh giá nhà cung cấp tấm pin mặt trời. Do đó, người tiêu dùng gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định lựa chọn phù hợp. Suất đầu tư ban đầu vào điện mặt trời vẫn còn cao so với chuẩn tiêu dùng của người Việt hiện nay.

Advertisements

Cán bộ đo đạc ‘bắt tay’ các hộ lấn chiếm đất dự án điện mặt trời để trục lợi

Cơ quan CSĐT Công an Ninh Thuận bắt giữ cán bộ đo đạc xác định khống nguồn gốc đất cho một số người dân trong vùng dự án điện mặt trời để trục lợi.

Ngày 11.10, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Ninh Thuận cho biết đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam 4 tháng đối với Nguyễn Thành Đô (45 tuổi) là cán bộ đo đạc thuộc Trung tâm Kỹ thuật tài nguyên môi trường tỉnh Ninh Thuận, về hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.Theo Cơ quan CSĐT, giữa năm 2017, UBND tỉnh Ninh Thuận có quyết định phê duyệt cho Công ty CP đầu tư năng lượng – xây dựng – thương mại Hoàng Sơn thực hiện dự án Nhà máy điện mặt trời trên diện tích 80 ha thuộc xã Mỹ Sơn, H.Ninh Sơn.

Nguyễn Thành Đô bị khởi tố, tạm giam 4 tháng vì lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ /// ẢNH: THIỆN NHÂN

Nguyễn Thành Đô bị khởi tố, tạm giam 4 tháng vì lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ

Toàn bộ diện tích đất dự án này có nguồn gốc là đất rừng do Nhà nước quản lý nhưng khi dự án được triển khai thì xảy ra một số trường hợp khiếu nại về việc đền bù, giải tỏa.Qua xác minh trong 27 hộ dân được hỗ trợ tiền về đất thì có 8 trường hợp trong năm 2017 vào lấn chiếm đất trái phép, trồng cây với mục đích để được nhận tiền đền bù khi Nhà nước thu hồi đất.Nguyễn Thành Đô được giao nhiệm vụ đo đạc bản đồ, lập hồ sơ thu hồi đất trong dự án này nhưng đã “bắt tay” với 8 hộ dân lấn chiếm đất trái phép, xác định hơn 82.000 m2 đất trong vùng dự án (hơn 400 triệu đồng) sai quy định, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.

Điện mặt trời giải quyết sức ép về nhu cầu năng lượng

Việt Nam được đánh giá là nước có tiềm năng phát triển điện mặt trời, tương đương với các nước như Trung Quốc, Thái Lan, Philippines…

Mặc dù Việt Nam hiện sử dụng các nguồn tài nguyên truyền thống như than, thủy điện và khí để sản xuất điện, nhưng thực tế cho thấy đang đứng trước sức ép về nhu cầu năng lượng. Để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong thời gian tới, các chuyên gia cho rằng, Việt Nam phải hướng tới xây dựng cơ cấu năng lượng cân bằng thông qua phát triển năng lượng tái tạo nhằm thực hiện mục tiêu Chiến lược phát triển năng lượng tái tạo đến năm 2030 với tỷ lệ năng lượng tái tạo đạt khoảng 32,3% và tăng lên khoảng 44% vào năm 2050.

Cường độ sử dụng năng lượng cao

Theo thống kê, Việt Nam là một trong những quốc gia có cường độ sử dụng năng lượng cao so với các nước trong khu vực và trên thế giới; trong đó, ngành công nghiệp chiếm tỷ lệ tiêu thụ năng lượng cao nhất, với mức khoảng 47,3% tổng năng lượng sử dụng cuối cùng.

Hiện nay, nguồn điện miền Bắc cung cấp được 95 tỷ kWh, nhưng chỉ tiêu dùng 75 tỷ kWh; miền Trung cung cấp được 32 tỷ kWh và tiêu dùng hơn 17 tỷ kWh; còn khu vực miền Nam sản xuất tại chỗ được 70 tỷ kWh, nhưng tiêu dùng tới 85 tỷ kWh, chiếm gần 50% tổng nhu cầu điện cả nước. Đó là lý do năm 2017 cũng như những năm trước đây, đường dây 500kV Bắc – Nam luôn phải truyền tải điện công suất cao từ Bắc vào Nam.

Cụ thể, năm 2017, sản lượng điện truyền tải từ miền Bắc, miền Trung vào miền Nam đạt trên 21,6 tỷ kWh, tương đương 23% nhu cầu điện miền Nam (tăng tới 46% so với năm 2016). Công suất truyền tải lớn nhất trên hệ thống đường dây Trung – Nam trên 4.600 MW.

Với thực trạng hiện nay, các chuyên gia cho rằng, giải pháp đầu tiên là phải cơ cấu lại các nguồn trong từng khu vực để phù hợp với nhu cầu phụ tải của khu vực hoặc phải có hệ thống truyền tải kết nối, nếu tăng công suất truyền tải sẽ không đảm bảo an toàn.

Ông Nguyễn Phước Đức, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVN SPC) cho biết, hiện nay các nhà máy điện ở khu vực miền Nam không đáp ứng được nhu cầu phụ tải. Dự báo từ năm 2021 – 2022 sẽ thiếu hụt khoảng 1,2 – 1,6 tỷ kWh/năm và có thể cao hơn trong trường hợp các dự án nhiệt điện than không hoàn thành theo tiến độ.

Cùng quan điểm này, ông Nguyễn Tấn Lộc, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Công nghiệp Kỹ thuật Điện Việt Nam đánh giá, ngành điện lực Việt Nam sau quá trình xây dựng và phát triển thì đến 2014 hệ thống điện Việt Nam đã có nguồn dự phòng. Mặc dù vậy, Việt Nam vẫn bị áp lực lớn về nguồn điện nên phát triển nguồn năng lượng mới như: điện mặt trời tại các nhà máy điện tập trung, khu dân cư, áp mái… sẽ phát huy hiệu quả, giải quyết nhiều vấn đề liên quan đến điện năng.

Mục tiêu đến năm 2030, sản lượng năng lượng phải đáp ứng đủ nhu cầu điện cho hoạt động phát triển kinh tế – xã hội với mức tăng trưởng GDP bình quân khoảng 7%/năm. Tại Việt Nam, nguồn năng lượng này chủ yếu được khai thác từ các nhiên liệu không tái tạo như than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên…, nhưng hiện nguồn năng lượng này đang dần cạn kiệt, các nguồn thủy điện quy mô lớn và trung bình hầu như đã được khai thác. Đồng thời, việc “lạm dụng” những nguyên liệu trên cũng kéo theo những hệ lụy về môi trường và cuộc sống người dân.

Song song đó, trước ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu và việc tìm kiếm nguồn năng lượng mới thay thế cho năng lượng hóa thạch đang diễn ra mạnh mẽ tại các quốc gia phát triển, trong đó có Việt Nam nên các nguồn năng lượng tái tạo dần trở nên phổ biến và là xu hướng phát triển chung trên thế giới.

Trong 15 năm trở lại đây, năng lượng mặt trời được xem là lĩnh vực phát triển nhanh với tốc độ trung bình 25%/năm. Thị trường điện mặt trời trên thế giới thể hiện 3 xu hướng chính, gồm: điện mặt trời áp mái cho nhà dân (Roof-top resident), điện mặt trời áp mái cho cơ sở sản xuất (Roof-top factory) và nhà máy điện năng lượng mặt trời (Solar Plant).

Tiềm năng lớn

Việt Nam được đánh giá là nước có tiềm năng phát triển điện mặt trời, tương đương với các nước như Trung Quốc, Thái Lan, Philippines… Cụ thể, tổng số giờ nắng của Việt Nam khoảng 1.600 – 2.700 giờ/năm và bức xạ mặt trời bình quân hàng năm đạt khoảng 4 – 5 kWh/m2/ngày.

Theo quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia giai đoạn 2011 – 2020, có xét đến năm 2030 (Quy hoạch điện VII) cũng xác định ưu tiên phát triển nguồn điện từ năng lượng mặt trời. Qua đó, nâng công suất đặt từ 6 – 7 MW năm 2017 lên khoảng 850 MW vào năm 2020 và khoảng 12.000 MW vào năm 2030, tương đương với 1,6% và 3,3% tổng công suất nguồn điện.

Để đạt được mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành một số chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực năng lượng mặt trời. Cụ thể, tháng 4/2017, Chính phủ ban hành Quyết định số 11/2017/QĐ-TTg về phát triển điện mặt trời tại Việt Nam; trong đó, quy định, giá mua điện là 9.35 UScent/kWh. Đến tháng 9/2017, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 16/2017/TT-BCT hướng dẫn chi tiết các quy định về phát triển dự án và Hợp đồng mua bán điện mẫu áp dụng cho các dự án điện mặt trời tại Việt Nam.

Việc ban hành giá mua điện mới và Hợp đồng mua bán điện mẫu đã tạo cơ sở pháp lý cho việc thu hút đầu tư tư nhân vào thị trường điện mặt trời tại Việt Nam và ngày càng nhận được sự quan tâm của các nhà đầu tư. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đang xây dựng kế hoạch phát triển các dự án điện mặt trời và triển khai việc lựa chọn công nghệ phù hợp để hiện thực hóa các dự án.

Nhìn lại sau một năm thực hiện Quyết định 11 và Thông tư 16 về phát triển điện mặt trời ở Việt Nam, đại diện Bộ Công Thương cho hay, đến nay các trang trại điện mặt trời đã có 100 dự án được bổ sung vào quy hoạch điện cấp tỉnh/quốc gia. Tổng công suất đăng ký là 4,7GW vào năm 2020; trong đó có 58 dự án đã được Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo phê duyệt thiết kế cơ sở và 9 dự án đã ký được Hợp đồng mua bán điện. Đối với các dự án điện mặt trời áp mái tính đến cuối tháng 7/2018 đã có 748 dự án với tổng công suất là 11,55 MWp.

Vấn đề áp dụng năng lượng tái tạo nói chung và điện mặt trời nói riêng trong sản xuất kinh doanh và sinh hoạt được xem như sự đầu tư hiệu quả về kinh tế, đảm bảo an ninh năng lượng, giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của hiệu ứng nhà kính và ô nhiễm môi trường.

Năng lượng tái tạo cũng đang là xu hướng phát triển mới với những nguồn năng lượng xanh và bền vững như năng lượng mặt trời, gió, mưa, thủy triều, sóng và địa nhiệt.

Để thúc đẩy định hướng trên, ngành năng lượng cần có những bước cải tiến mạnh mẽ về công nghệ và kỹ thuật, cập nhật thêm nhiều kiến thức chuyên ngành cũng như các giải pháp mang tính đặc thù nhằm phát triển nguồn năng lượng xanh.

HDBank dành 7.000 tỷ đồng cho vay các dự án điện mặt trời

Cơn sốt điện mặt trời ở Việt Nam đang kéo theo cuộc chạy đua cung cấp tín dụng cho các dự án này giữa các ngân hàng.

Hôm 8/10, Ngân hàn Phát triển TP.HCM thông báo triển khai chương tình Tài trợ dự án điện mặt trời kéo dài đến năm 2020 với quy mô khoảng 7.000 tỷ đồng.

Ngân hàng cho biết sẽ ưu tiên các dự án trong quy hoạch phát triển điện mặt trời đã được phê duyệt bổ sung vào dự án điện quốc gia đến năm 2020. Đặc biệt, HDBank ưu tiên các dự án có khả năng đấu nối trước ngày 30/6/2019.

Riêng các dự án tại Ninh Thuận, ngân hàng sẽ ưu tiên cho vay các dự án có công suất thiết kế lớn (2.000 MW) đã được Chính phủ chấp thuận triển khai và có khả năng đấu nối trước 31/12/2020.

Điều kiện khách hàng phải có vốn chủ sở hữu từ 150 tỷ đồng trở lên và tỷ lệ tham gia vốn chủ sở hữu vào dự án tối thiểu là 30% tổng mức đầu tư. Ngân hàng cũng yêu cầu toàn bộ nguồn thu từ dự án chuyển về tài khoản thanh toán của khách hàng tại HDBank.

Các chủ đầu tư dự án điện mặt trời sẽ được vay vốn để bổ sung vốn đầu tư xây dựng nhà máy hoặc bù đắp các khoản vốn đã đầu tư xây dựng. Ngân hàng sẽ cho vay tối đa 70% tổng giá trị đầu tư của dự án với thời giạn không vượt quá 12 năm.

Để bảo đảm tiền vay, HDBank yêu cầu ký hợp đồng thế chấp song phương đối với tài sản bảo đảm là nhà máy điện mặt trời, bao gồm các quyền phát sinh từ hợp đồng thuê đất, tài sản hình thành trong tương lai trên đất…Dự án cũng phải ký hợp đồng thế chấp song phương với ngân hàng đối với tài sản bảo đảm là quyền đòi nợ phát sinh từ hợp đồng mua bán điện giữa khách hàng với EVN.

Ngoài ra trong chương trình này, HDBank còn tài trợ cho các nhà thầu tham giá xây dựng các dự án điện mặt trời tại Việt Nam.

Trước đó, một số ngân hàng lớn đã trở thành nhà tài trợ vốn cho các dự điện mặt trời như Vietinbank tài trợ 1.000 tỷ đồng cho dự án điện mặt trời TTC 01 tại Tây Ninh. Dự án có quy mô 68,8 MW và tổng đầu tư 1.600 tỷ đồng.

Tháng trước, Vietcombank cũng ký hợp đồng tín dụng với công ty Đại Hải, chủ đầu tư dự án điện mặt trời Srêpok tại Đắk Lắk. Dự án này có tổng giá trị đầu tư khoảng 1.200 tỷ đồng.

Agribank cũng tham gia tài trợ cho các dự án điện mặt trời với việc cho vay 490 tỷ đồng tại dự án điện mặt trời Phong Điền, Thừa Thiên Huế. Dự án có công suất 35MW, tổng đầu tư 838 tỷ đồng do Công ty Điện Gia Lai làm chủ đầu tư.

Điện mặt trời tạo nên cơn sốt tại Việt Nam trong vài năm gần đây. Đặc biệt từ giữa năm ngoái sau khi có quy định về giá bán điện là 9,35 Uscent/kWh (khoảng 2.086 đồng/kWh), cao hơn đáng kể so với giá hiện tại từ 1.500 đến 1.700 đồng/kWh.

Nhiều doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực này như BIM Group, TTC Group, Xuân Cầu, Bamboo Capital, TTVN Group…bên cạnh EVN. Ước tính tổng công suất các dự án điện mặt trời tại Việt Nam được đăng ký đầu tư lên tới 17.000 MW vào cuối năm ngoái.

Các nhà đầu tư nước ngoài cũng quan tâm lớn đến thị trường điện mặt trời của Việt Nam. Gần đây các tập đoàn Thái Lan, Hàn Quốc liên tục chi tiền mua cổ phần các dự án điện mặt trời tại Việt Nam tạo ra một làn sóng đầu tư mới.

Cùng với nhu cầu điện gia tăng, chi phí đầu tư cho điện mặt trời ngày càng giảm đã thúc đẩy các nhà đầu tư cả trong và ngoài nước đổ tiền vào lĩnh vực này ở Việt Nam. Chính phủ cũng đang nỗ lực đưa năng lượng mặt trời trở thành nguồn phát điện quan trọng của cả nước.

Trong quy hoạch điện mới nhất, Việt Nam đã điều chỉnh mục tiêu phát triển nguồn điện mặt trời vào năm 2020 là 850 MW, 2015 là 4.000 MW và đến năm 2030 là 12.000 MW. 


EVN đã ký 35 hợp đồng mua bán điện mặt trời

Thông tin từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, cho đến nay, EVN đã ký được 35 hợp đồng mua bán điện (PPA) với các nhà đầu tư điện mặt trời bên ngoài EVN với tổng công suất là 2.271 MW.

Sản lượng điện thương phẩm toàn EVN lũy kế 9 tháng ước đạt 143 tỷ kWh, tăng 10,13% so cùng kỳ năm trước. Ảnh: Thanh Sang

Trong đó, Dự án Điện mặt trời Phong Điền tại huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế có công suất 35 MW là dự án điện mặt trời đầu tiên hòa lưới sẽ chính thức vào vận hành ngay đầu tháng 10/2018.

Về nguồn điện, trong 9 tháng của năm 2018, tổng công suất nguồn điện đưa vào phát điện trên toàn quốc là 2.500 MW. Riêng EVN, trong 9 tháng đầu năm, đã đưa vào vận hành thương mại 2 tổ máy (2×600 MW) Dự án Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 và 2 tổ máy (2×300 MW) Dự án Nhiệt điện Thái Bình. Như vậy, tính đến cuối tháng 9, tổng công suất lắp đặt nguồn điện toàn hệ thống khoảng 47.900 MW; trong đó, nguồn điện của EVN là 28.100 MW (chiếm 58,7%).

Trong 9 tháng năm 2018, EVN đã đảm bảo cung ứng đủ điện phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của cả nước và sinh hoạt của nhân dân, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết và các hoạt động lễ hội đầu năm, Kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV, kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia, Quốc khánh 2/9, Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018 (WEF ASEAN)…

Việc điều hành sản xuất, kinh doanh điện năng đã bám sát diễn biến tình hình cấp khí, than và thời tiết, thuỷ văn cũng như nhu cầu phụ tải điện từng tuần, từng tháng. Về tình hình vận hành, trong tháng 9, lưu lượng nước về các hồ thủy điện khá hơn so với kế hoạch dự kiến nên các nhà máy thủy điện được khai thác cao hơn, các nhà máy nhiệt điện than và tuabin khí khai thác thấp hơn kế hoạch.

Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống tháng 9/2018 đạt 18,4 tỷ kWh (trung bình 614,8 triệu kWh/ngày); lũy kế 9 tháng đầu năm đạt 163,5 tỷ kWh, tăng 10,54% so với cùng kỳ năm 2017.

Trong 9 tháng, sản lượng ngày lớn nhất đạt 711,3 triệu kWh và công suất lớn nhất là 34.154 MW (ngày 22/6). Trào lưu truyền tải chủ yếu theo hướng từ miền Bắc vào miền Trung và vào miền Nam. Lũy kế 9 tháng sản lượng truyền tải ước đạt 137,6 tỷ kWh (tăng 10,6% so với cùng kỳ năm 2017); sản lượng điện truyền tải vào miền Nam khoảng 15,7 tỷ kWh (tương đương 21% nhu cầu điện miền Nam), mức truyền tải cao nhất trên giao diện Bắc – Trung là 2.400 MW và Trung – Nam là 4.500 MW.

Sản lượng điện thương phẩm toàn EVN lũy kế 9 tháng ước đạt 143 tỷ kWh, tăng 10,13% so cùng kỳ năm trước, trong đó sản lượng điện thương phẩm nội địa tăng 10,21%.

Các chỉ số độ tin cậy cung cấp điện của các đơn vị tiếp tục cải thiện so với cùng kỳ năm trước. Tính chung toàn Tập đoàn trong 9 tháng đầu năm, tổng thời gian mất điện khách hàng bình quân (SAIDI) là 543,28  phút (giảm 23,62% so với cùng kỳ 2017), tần suất mất điện thoáng qua bình quân (MAIFI) là 1,21 lần/khách hàng, tần suất mất điện kéo dài bình quân (SAIFI) là 4,36 lần/khách hàng. Tổn thất điện năng toàn Tập đoàn 9 tháng là 7,17%, thấp hơn 0,03% so với kế hoạch phấn đấu năm 2018 (7,2%).

Thời gian tới, EVN sẽ hoàn thành cấp chứng chỉ nghiệm thu PAC cho tổ máy còn lại (TM1) Dự án Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 và tập trung thi công nạo vét, đảm bảo cho tàu 70.000 tấn cập cảng vào cuối năm 2018; nỗ lực chuẩn bị khởi công Dự án Điện mặt trời Phước Thái 1. Đồng thời, đẩy nhanh công tác cải tạo nâng cấp hệ thống xử lý môi trường tại các nhà máy nhiệt điện đang vận hành và tiếp tục thực hiện các giải pháp tiêu thụ tro xỉ lâu dài tại các Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân, Duyên Hải…


Bùng nổ dự án điện mặt trời : Cuộc đua đã đến hồi gay cấn?

Mọi ưu đãi từ Quyết định 11 cho năng lượng mặt trời trên chỉ có hiệu lực đến ngày 30/6/2019. Và đó cũng chính là nguồn cơn cho làn sóng đầu tư rầm rộ, và rồi “thi nhau” khởi công tính đến thời điểm hiện tại.

Có thể nói, chưa bao giờ dự án điện mặt trời lại thi nhau khởi công nhiều như thời điểm hiện tại. Chỉ trong vòng vài tuần trở lại đây, đã có đến vài dự án năng lượng mặt trời chính thức khởi động với quy mô vốn đầu tư cả ngàn tỷ. Từ đơn vị bất động sản Bamboo Capital (BCG) với dự án hàng chục hecta tại Long An, đến Tập đoàn Thành Thành Công (TTC) hay Gelex cũng vừa khởi công Trang trại Điện mặt trời Gelex Ninh Thuận sau khi hoàn tất mọi đàm phán liên quan với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Thậm chí, đến doanh nghiệp kinh doanh cá – Tập đoàn Cá Tầm Việt Nam – cũng lên tiếng muốn đầu tư dự án điện mặt trời 1.200 tỷ đồng tại Ninh Thuận vào khoảng đầu tháng 7 năm nay.

Nội ngoại cùng thi nhau chạy!

Điểm sơ qua, theo ước tính hiện số lượng dự án chờ phê duyệt tăng chóng mặt từ hàng chục lên hàng trăm đến từ nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tổng công suất ước đạt hơn 12.000 MW, chủ yếu phân bổ tại Ninh Thuận, Bình Thuận, Tây Ninh, Hà Tĩnh với những đặc tính phù hợp về đất đai, lưu lượng ánh nắng mặt trời…

BIM Group lên kế hoạch dùng 2.300 ha đất để phát triển dự án điện mặt trời với tổng công suất 1.000 MW. Hiện, Công ty đang ráo riết chuẩn bị nhân sự cho mảng mới này. Tổng dự án BIM Group gồm 3 giai đoạn, nhà máy 40 MW xây dựng trong năm 2017-2018, hai nhà máy có tổng công suất 350 MW tiếp theo được phát triển trong năm 2018 – 2019, hơn 500 MW còn lại sẽ được triển khai sau năm 2019.

Tập đoàn Thành Thành Công giữa năm 2017 đã công bố sẽ đầu tư khoảng 1 tỷ USD để xây dựng và vận hành 20 nhà máy điện mặt trời tại Việt Nam. Tổng công suất dự kiến là 1.000 MW và một số dự án bắt đầu được khởi công vào quý 4/2017. Tập đoàn vừa chính thức khởi công dự án tại Ninh Thuận.

Cũng mới cắt băng khánh thành 1 trong 2 dự án theo kế hoạch, Bamboo Capital dự sẽ hợp tác với tập đoàn Hanwha (Hàn Quốc), Unisun Energy (HongKong) và Coara Solar (Đức) để đầu tư 2 nhà máy điện mặt trời tại Long An có tổng công suất 140 MW. Thậm chí, Bamboo Capital còn đang đề xuất các dự án điện mặt trời tại Gia Lai có công suất 400 MW.

Đáng chú ý, EVN cũng không đứng ngoài cuộc, hiện Tập đoàn cùng các đơn vị thành viên đang triển khai các bước quy hoạch và chuẩn bị đầu tư 23 dự án, với tổng công suất khoảng 3.100MW. Trong đó, công ty mẹ EVN đã xác định địa điểm và lập quy hoạch 4 dự án tổng công suất khoảng 575MW và đang nghiên cứu 2 dự án công suất 250 MW.

Không kém cạnh, dòng vốn ngoại cũng ồ ạt đổ vào mảng năng lượng mặt trời Việt. Điểm tên có USAID, đã ký kết hỗ trợ phát triển dự án điện mặt trời Tịnh Biên công suất 210 MW, quy mô vốn 193 triệu USD.

Trước đó, Fujiwara của Nhật Bản cũng được tỉnh Bình Định cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án điện 100 MW trị giá 64 triệu USD. Hay tập đoàn SY Group của Hàn Quốc cũng lên kế hoạch triển khai dự án điện mặt trời quy mô 300 MW tại Bạc Liêu, vốn đầu tư 450 triệu USD.

Góp mặt còn có đơn vị năng lượng hàng đầu thế giới, B. Grimm Power sẽ chi 35,2 triệu USD để mua 80% cổ phần trong dự án nhà máy điện mặt trời ở Phú Yên, với công suất lắp đặt 257 MW. Trước đó, B.Grimm Power ký thỏa thuận với Tập đoàn Xuân Cầu để xây dựng và vận hành nhà máy điện mặt trời ở Tây Ninh với công suất 420 MW, lớn nhất Đông Nam Á… cùng nhiều đơn vị khác từ Ấn Độ…

Tất yếu và còn nhiều bất cập

Trở lại với làn sóng trên, thực tế, Việt Nam đang chuyển sang các nguồn năng lượng tái tạo để duy trì sản xuất điện mà không làm tăng chi phí sản xuất khi nhu cầu ngày một cao, đi cùng sự cạn kiện của nguồn nguyên liệu hiện có. Do đó, tìm nguồn năng lượng thay thế là một xu hướng tất yếu, và trong số đó năng lượng mặt trời ở Việt Nam nổi trội với ưu thế với bức xạ mặt trời lớn.

Theo đó, Chính phủ kỳ vọng điện mặt trời sẽ ​​trở thành nguồn năng lượng tái tạo chính trong tương lai, với công suất lắp đặt tăng từ 6-7 megawatt (MW) vào cuối năm 2017 lên 850 MW vào năm 2020, tương ứng 1,6% tổng sản lượng điện của cả nước. Con số này dự kiến ​tăng lên 12.000 MW vào năm 2030, tương ứng 3,3% tổng sản lượng điện của cả nước.

Công suất điện mặt trời dự kiến đến 2030

Bùng nổ đầu tư điện mặt trời: Nội ngoại cùng thi nhau chạy! - Ảnh 1.

Nguồn: Báo cáo Năng lượng năm 2017.

Kết quả là, “cách mạng” đầu tư vào các dự án điện mặt trời trên cả nước bắt đầu bùng nổ, đỉnh điểm từ tháng 4/2017 sau khi Thủ tướng ban hành Quyết định 11/2011/QĐ-Ttg bao gồm việc EVN có trách nhiệm mua toàn bộ điện từ dự án điện mặt trời với giá khoảng 9,35 UScent/kWh, tương đương 2.086 đồng/kWh.

Trong khi đó, mức giá điện bình quân hiện nay tầm 1.500-1.700 đồng/kWh, cho thấy mức giá EVN dự mua điện mặt trời là khá cao, kỳ vọng sẽ giúp nhà đầu tư có lời. Chưa dừng lại, Quyết định trên còn đi kèm các ưu đãi khác như thuế, đất đai.

Song, mọi ưu đãi từ Quyết định trên chỉ có hiệu lực đến ngày 30/6/2019. Và đó cũng chính là nguồn cơn cho làn sóng đầu tư rầm rộ, và rồi “thi nhau” khởi công tính đến thời điểm hiện tại.

Bởi, không dễ dàng để có thể đầu tư một dự án điện mặt trời. Theo chia sẻ từ một nhà đầu tư nội, khó khăn lớn nhất cho quá trình đầu tư chính là vốn bên cạnh những hạn chế về trình độ kỹ thuật phải đi huy động từ nước ngoài, khi mà sau đó đơn vị phải xây dựng hệ thông nối lưới các dự án rất phức tạp. Và do đó, việc EVN mua với mức giá cao trên là điều kiện cần để doanh nghiệp có thể mạnh dạn đầu tư, điều kiện đủ thời gian hỗ trợ phải từ 10-20 năm.

Đó là doanh nghiệp, về phía Chính phủ, nhiều quan ngại Quyết định 11 sẽ dẫn đến sự mất cân bằng về công suất của hệ thống truyền tải. Đặc biệt, việc khuyến khích trên còn tạo thêm gánh nặng cho Ngân sách Nhà nước khi phải trợ giá mua điện cho nhà đầu tư trong thời gian vài chục năm. Tại những nước đi trước, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời thực tế cũng chỉ trợ giá mua điện trong thời gian đầu, sau một thời gian phát triển đến ngưỡng công suất nhất định thì giá mua điện giảm để tránh áp lực lên ngân sách quốc gia.

Thứ hai, bởi đặc thù của năng lượng này là phải sản xuất đi kèm tiêu thụ, tức chúng ta buộc phải xây kèm hệ thống truyền tải, đấu nối với lưới quốc gia ở những dự án sau khi hoàn thành. Hệ quả là, chi phí có thể cao hơn so với những dự tính ban đầu, đồng thời phải kiểm soát chặt chẽ tránh việc quá hoặc hụt tải mọi thời điểm.

SoftBank cam kết sẽ cung cấp điện mặt trời miễn phí

Hãng SoftBank của tỉ phú công nghệ hàng đầu thế giới Masayoshi Son vừa cam kết cung cấp điện mặt trời miễn phí từ các dự án của công ty tại nhiều nước thuộc Liên minh Năng lượng Mặt trời.

Ông Masayoshi Son  /// Ảnh: Reuters

CEO SoftBank Masayoshi Son

Theo Bloomberg, CEO SoftBank Masayoshi Son phát biểu tại một hội nghị diễn ra hôm 3.10 ở New Delhi (Ấn Độ) rằng: điện năng lượng mặt trời từ các dự án mà hãng đầu tư sẽ được cung cấp miễn phí sau khi hợp đồng mua bán năng lượng ban đầu kéo dài trong 25 năm kết thúc.

Tuổi thọ dự kiến của các nhà máy năng lượng mặt trời có thể lên đến 50 năm. Chi phí bảo trì duy nhất là để làm sạch các tấm pin năng lượng mặt trời và hoạt động này có thể do robot thực hiện.

“Tôi có đề nghị đặc biệt này mà tôi đã thảo luận với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Tôi sẽ cung cấp điện miễn phí sau 25 năm”, ông Son nói. Tỉ phú Nhật Bản chia sẻ thêm ông sẽ tiếp tục hỗ trợ phát triển mạng lưới điện quốc tế như một cách để triển khai năng lượng mặt trời trên toàn cầu. Ấn Độ cần lưu trữ năng lượng ở quy mô lớn để hỗ trợ mục tiêu dùng năng lượng tái tạo của nước này. Thủ tướng Ấn Độ trước đó đánh giá tương tự về nhu cầu trữ năng lượng của Ấn Độ, cho biết đất nước có tiềm năng thu hút 80 tỉ USD tiền đầu tư vào năng lượng tái tạo. Quốc gia Nam Á đặt mục tiêu thúc đẩy việc sử dụng năng lượng tái tạo để đáp ứng mục tiêu biến đổi khí hậu, làm sạch không khí tại các thành phố ô nhiễm hàng đầu thế giới.Nỗ lực dùng năng lượng mặt trời của Ấn Độ đạt mốc cao nhất kể từ khi nước này áp dụng mức thuế bảo vệ 25% lên thiết bị từ Trung Quốc. Liên minh Năng lượng Mặt trời là liên minh gồm hơn 21 nước, chủ yếu là các nước có cường độ bức xạ mặt trời lớn, nằm hoàn toàn hay một phần ở giữa hai đường chí tuyến bắc và nam. Mục tiêu chính của liên minh là hợp tác khai thác hiệu quả điện năng lượng mặt trời, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Liên minh Năng lượng Mặt trời ra đời tại cuộc đàm phán khí hậu Paris năm 2015, có mục tiêu gây quỹ 1.000 tỉ USD tài trợ chi phí thấp cho các dự án điện mặt trời tại các quốc gia quanh đường xích đạo đến năm 2030. Một số nước tham gia sớm nhất vào liên minh là Ấn Độ, Brazil, Cộng hòa dân chủ Congo, Cộng hòa Dominican, Mali, Tanzania, Campuchia, Bangladesh và Madagascar. Liên doanh của SoftBank ở Ấn Độ là SBG Cleantech năm ngoái thắng ít nhất hai gói thầu để phát triển tổng cộng 500 MW điện năng lượng mặt trời.