Lắp điện mặt trời áp mái có cần xin phép chính quyền?

Nhu cầu lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà (điện mặt trời áp mái) của người dân ngày càng tăng. Vấn đề đặt ra là việc lắp đặt có cần phải cấp phép hay không?

Ông P., nhà ở đường Tân Hương (P.Tân Quý, Q.Tân Phú, TP.HCM), vừa lắp xong hệ thống điện mặt trời áp mái thì có người “phím báo” cơ quan chức năng rằng ông làm không phép. UBND Q.Tân Phú yêu cầu UBND P.Tân Quý lập biên bản vụ việc.

Chưa biết cấp phép ra sao

UBND P.Tân Quý cho biết đã kiểm tra thực tế và xác nhận việc lắp hệ thống điện mặt trời áp mái của ông P. có làm tăng chiều cao của căn nhà lên 3m so với ban đầu, diện tích hệ thống bằng diện tích mái nhà. UBND phường chỉ ghi nhận sự việc chứ chưa lập biên bản vi phạm về xây dựng.

Theo UBND P.Tân Quý, hiện Nhà nước đang khuyến khích người dân lắp điện mặt trời áp mái. UBND phường chưa xử lý trường hợp nào tương tự nên hiện tại chỉ theo dõi, chờ hướng dẫn của các cơ quan chức năng và giải thích với người đã phản ánh. Phòng quản lý đô thị Q.Tân Phú yêu cầu UBND các phường và Đội trật tự đô thị kiểm tra, ngăn chặn không để xảy ra việc lắp đặt điện mặt trời áp mái để chờ hướng dẫn.

Ông Nguyễn Gia Thái Bình – phó chủ tịch UBND Q.Bình Tân – cho biết UBND quận này nhận được nhiều đơn xin giấy phép lắp đặt điện mặt trời áp mái của các doanh nghiệp với diện tích từ vài trăm đến trên 1.000m2. 

“Đây không phải là công trình thuộc diện được miễn giấy phép xây dựng nhưng hiện chưa có tiêu chuẩn, quy chuẩn hay quy hoạch về điện mặt trời áp mái nên UBND quận không biết phải cấp giấy phép ra sao. Quận đã có công văn hỏi Sở Xây dựng và sau đó được biết sở cũng có văn bản hỏi Bộ Xây dựng về những nội dung này. Vì vậy UBND quận đã liên lạc với các đơn vị xin giấy phép lắp đặt hệ thống điện mặt trời để giải thích và đề nghị các doanh nghiệp chờ hướng dẫn của cơ quan chức năng” – ông Bình cho hay.

Lắp điện mặt trời có cần giấy phép con? - Ảnh 2.

Một cán bộ cấp phép xây dựng ở Q.Thủ Đức cho biết hệ thống điện mặt trời áp mái liên quan đến an toàn của ngôi nhà và cả những công trình, con người sống xung quanh nên dù diện tích lớn hay nhỏ cũng cần có giấy phép và cần được hướng dẫn cụ thể. 

Hệ thống này lắp đặt trên cao, phải quy định chiều cao bao nhiêu, hệ thống giá đỡ như thế nào. Nếu không, chỉ cần một cơn gió lớn cũng có thể làm những tấm pin này rớt xuống gây tai nạn. “Tuy nhiên vì chưa có hướng dẫn nên UBND quận không nhận hồ sơ xin cấp phép của dân. Đến nay UBND quận chưa cấp phép cho một trường hợp nào” – cán bộ này cho biết.

Ông Đào Gia Vượng – phó chủ tịch UBND Q.7 – nói: “Có nhiều người dân liên hệ hỏi về thủ tục, tiêu chuẩn lắp đặt, nhưng quy định hiện hành chưa có. UBND quận đang nghiên cứu các quy chuẩn, tiêu chuẩn để đề xuất Sở Xây dựng cấp phép cho người dân để đảm bảo kỹ thuật, an toàn, mỹ quan và không ảnh hưởng đến môi trường”

Sở hỏi, bộ chưa trả lời

Sở Xây dựng TP.HCM cho biết nếu theo quyết định số 11 năm 2017 của Thủ tướng, hệ thống điện mặt trời áp mái không yêu cầu phải có quy hoạch phát triển điện mặt trời. Tuy nhiên, văn bản này đã hết hiệu lực. 

Ngày 16-4 vừa qua, Sở Xây dựng TP.HCM đã có văn bản hỏi ý kiến của Bộ Xây dựng liên quan đến việc cấp phép lắp đặt điện mặt trời áp mái nhưng đến nay vẫn chưa nhận được trả lời của bộ.

“Theo quy định hiện hành, việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên các công trình, nhà ở riêng lẻ phải có giấy phép sửa chữa, cải tạo và phải tuân thủ quy chuẩn về an toàn công trình cũng như yêu cầu không ảnh hưởng về cảnh quan, môi trường. 

Tuy nhiên chưa có quy định, quy chuẩn về an toàn điện mặt trời, chưa có quy định để xác định công suất của dự án điện mặt trời mái nhà làm cơ sở để thẩm tra, thẩm định hồ sơ thiết kế và cấp phép xây dựng” – Sở Xây dựng nhận định.

Theo Sở Xây dựng, đa số các trường hợp lắp đặt điện mặt trời áp mái đều làm tăng chiều cao của công trình, ảnh hưởng đến cảnh quan, kiến trúc mặt đứng của công trình. Như vậy, chủ đầu tư có phải làm thủ tục thỏa thuận về chiều cao của công trình với cơ quan chức năng hay không?

Theo quy định về môi trường thì dự án điện gió, điện mặt trời có diện tích dưới 50ha không thuộc trường hợp phải làm báo cáo đánh giá tác động môi trường. Tuy nhiên, khả năng ảnh hưởng đến môi trường của các tấm pin mặt trời chưa được đánh giá đầy đủ nên việc triển khai ồ ạt các dự án điện mặt trời có thể gây tác hại không nhỏ đến môi trường. Vì vậy cần phải có một quy định cụ thể về việc đảm bảo môi trường của hệ thống điện mặt trời trên mái nhà.

Trong khi cơ quan chức năng còn lúng túng khi người dân xin phép, nhiều hộ gia đình thời gian qua vẫn lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái trên tinh thần được làm những gì pháp luật không cấm và chính quyền địa phương cũng không có căn cứ để xử phạt. 

Theo nhiều người dân lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà, việc phải xin phép cho hệ thống nhỏ của nhà dân thì chẳng khác gì “giấy phép con”.

Phải tuân thủ quy định về an toàn và bảo vệ môi trường

Đối với dự án điện mặt trời mái nhà có công suất nhỏ hơn 1 MW thì chủ đầu tư đăng ký đấu nối với công ty điện lực tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương các thông tin về công suất dự kiến, thông số kỹ thuật của tấm pin quang điện, thông số của bộ biến đổi điện xoay chiều.

Để đảm bảo an toàn cho hệ thống lưới điện, bộ biến đổi điện từ một chiều sang xoay chiều phải có chức năng chống hòa lưới khi lưới điện không có điện và đảm bảo các tiêu chuẩn về điện áp, tần số theo quy định. Đối với dự án điện mặt trời mái nhà có công suất bằng hoặc lớn hơn 1 MW, chủ đầu tư dự án điện mặt trời mái nhà thực hiện thủ tục bổ sung quy hoạch phát triển điện mặt trời và quy hoạch phát triển điện lực.

Hoạt động đầu tư phát triển các dự án điện mặt trời phải tuân thủ theo các quy định, quy chuẩn về an toàn công trình và bảo vệ môi trường hiện hành.

(trích thông tư 16 năm 2017 của Bộ Công thương về phát triển dự án điện mặt trời)

Xin giấy phép cải tạo như đối với nhà ở

Ông Hoàng Tiến Dũng – cục trưởng Cục Điện lực và năng lượng tái tạo (Bộ Công thương) – cho biết việc yêu cầu về giấy phép khi lắp đặt điện mặt trời áp mái là một vấn đề rất mới, thuộc về quản lý của sở xây dựng địa phương và Bộ Xây dựng nên các cơ quan này sẽ ban hành hướng dẫn.

Theo ông Dũng, nên xem việc lắp điện mặt trời áp mái như là công trình xây dựng dân dụng, cải tạo nhà ở bình thường, chỉ cần xin giấy phép cải tạo từ cơ quan quản lý xây dựng ở địa phương. Cụ thể, ông Dũng đề xuất người dân chỉ cần xin giấy phép cải tạo, tương tự như giấy phép sửa chữa nhà ở và khi có hướng dẫn rõ ràng từ cơ quan quản lý về xây dựng thì người dân sẽ dễ dàng lắp đặt hơn.

Các khu vực nông thôn ở Sơn La sẽ được sử dụng điện mặt trời

Hội đồng Nhân dân tỉnh Sơn La vừa ban hành Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Tiểu dự án cấp điện nông thôn bằng nguồn năng lượng tái tạo (điện mặt trời) tỉnh Sơn La, với quy mô đầu tư cấp điện cho khoảng 1.000 hộ dân.  

Theo Nghị quyết, mục tiêu đầu tư Tiểu dự án cấp điện bằng nguồn năng lượng tái tạo cho các hộ dân ở những địa bàn không thể đấu nối với lưới điện quốc gia, cải thiện điều kiện sống, nâng cao vật chất và tinh thần của đồng bào, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Sơn La.

Quy mô đầu tư cấp điện cho khoảng 1.000 hộ dân, tại 202 bản, thuộc 55 xã, 11 huyện trên địa bàn tỉnh Sơn La. Đầu tư xây dựng hệ thống pin năng lượng mặt trời với công suất trung bình 0,5 kW/hộ.

Các nội dung xây dựng công trình như: Xây dựng hệ thống phát điện, tích điện sử dụng năng lượng mặt trời để cấp điện cho các hộ dân, các thiết bị lắp đặt đảm bảo phù hợp với công suất dự kiến lắp đặt, đáp ứng nhu cầu cơ bản về điện cho các hộ dân như thắp sáng, tivi, quạt điện…

Tổng số vốn đầu tư dự kiến 119 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn ODA viện trợ không hoàn lại của Liên minh châu Âu theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ là 101,15 tỷ đồng, vốn đối ứng của tỉnh là 17,85 tỷ đồng. Thời gian thực hiện từ năm 2020 – 2023.

Giải pháp thực hiện, UBND tỉnh chỉ đạo Sở Công Thương:

1/ Thu thập, hoàn thiện số liệu về điều kiện thời tiết, khí hậu, bức xạ mặt trời khu vực triển khai dự án làm căn cứ tính toán, thiết kế.

2/ Tính toán, thiết kế tối ưu với hệ thống lai ghép thông minh để cung cấp điện cho nhân dân đảm bảo an toàn, vận hành thường xuyên, liên tục.

3/ Nghiên cứu, ứng dụng hệ thống tự động hóa phục vụ công tác quản lý, giám sát và vận hành thiết bị.

4/ Nghiên cứu quy định đơn vị tiếp nhận, quản lý vận hành và khai thác theo quy định hiện hành đảm bảo hiệu quả, tránh lãng phí vốn đầu tư.