Nhà đầu tư nước ngoài : mong muốn sớm có giá điện mặt trời mới (FIT 2)

Nhóm công tác điện và năng lượng của VBF cho rằng, Chính phủ cần đưa ra biểu giá điện mặt trời rõ ràng để các nhà đầu tư “yên tâm”. 

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) 2019 ngày 10/1, nhóm công tác Điện và năng lượng kiến nghị, Chính phủ cần đưa ra biểu giá FIT rõ ràng hơn cho năng lượng tái tạo.

Nhóm Điện và năng lượng cho rằng, cơ chế giá FIT cho điện mặt trời sau ngày 30/6/2019 (thời điểm Quyết định 11/2017 hết hiệu lực), vẫn chưa được nhà chức trách quyết định. Điều này khiến các nhà đầu tư điện mặt trời, trong đó có các nhà đầu tư nước ngoài “chưa cảm thấy yên tâm đầu tư”.

Theo tính toán, Việt Nam sẽ cần khoảng 130 tỷ USD đầu tư năng lượng mới cho đến năm 2030, trung bình khoảng 12 tỷ USD mỗi năm, trong đó khoảng 9 tỷ USD cho đầu tư nguồn điện và 3 tỷ USD đầu tư cho lưới điện. Con số dự báo có phần cao hơn thực tế, nhưng nhu cầu về điện là cấp thiết.

“Chính phủ cần ưu tiên năng lượng tái tạo trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, tăng sử dụng khí ga tự nhiên như “phụ tải nền phù hợp nhất” cho năng lượng tái tạo”, đại diện Nhóm công tác Điện và năng lượng kiến nghị.

Cụ thể hơn, nhóm này đề xuất, Chính phủ cần minh bạch hoá các thay đổi về biểu giá FIT và tháo gỡ các quy định chưa hợp lý trong quy hoạch tổng thể điện lực. 

Theo nhóm này, minh bạch hoá giá mua điện mặt trời sẽ giúp giảm bớt rủi ro cho nhà đầu tư và giảm giá FIT khi các dự án phát điện năng lượng tái tạo trở nên đơn giản, mang lại nhiều lợi nhuận hơn, trong lúc chờ cơ chế đấu thầu giá được nhà chức trách hoàn thiện. 

Các doanh nghiệp nước ngoài đối thoại với đại diện Chính phủ Việt Nam tại VBF 2019. Ảnh: Anh Minh

Tại bản dự thảo mới nhất về cơ chế giá khuyến khích cho điện mặt trời đang được Bộ Công Thương trình Thủ tướng xem xét, phê duyệt, giá FIT sẽ chỉ còn một vùng và mức giá cũng giảm so với trước.

Theo đó, các dự án điện mặt trời nối lưới đã ký hợp đồng mua bán điện (PPA) đã và đang triển khai thi công xây dựng trước ngày 23/11/2019 và vận hành thương mại giai đoạn 1/7/2019 đến hết năm 2020, sẽ được áp dụng giá điện cố định 7,09 cent một kWh, tương đương 1.620 đồng một kWh. Các dự án khác có thời gian thi công, vận hành thương mại ngoài mốc thời gian trên sẽ áp dụng theo cơ chế giá đấu thầu. 

Điện mặt trời áp mái sẽ có giá FIT là 8,38 cent một kWh (khoảng 1.916 đồng). Còn điện mặt trời nổi là 7,69 cent một kWh (1.758 đồng). Các mức giá này sẽ được áp dụng trong 20 năm, chưa gồm thuế VAT, chênh lệch tỷ giá…

Cũng tại diễn đàn, nhóm công tác Điện và năng lượng cũng kiến nghị, Bộ Công Thương cần công bố lộ trình áp dụng biểu giá bán lẻ điện ở Việt Nam đến năm 2025, tập trung vào các đối tượng thương mại và công nghiệp.

Mức sử dụng năng lượng bình quân đầu người của Việt Nam thuộc hàng cao nhất trong khu vực – trong giai đoạn 2009 – 2013, cao hơn mọi quốc gia trong khu vực, đặc biệt cao hơn các quốc gia có mức GDP bình quân đầu người tương đương.

Vì thế, Việt Nam cũng cần tiến hành một chiến dịch tuyên truyền nhằm giáo dục cho các bên có liên quan về nhu cầu và lợi ích của việc sử dụng năng lượng hiệu quả. “Nâng cao ý thức cộng đồng, hiện đại hóa quy định về sử dụng năng lượng hiệu quả và tăng cường thực thi là những việc cần thực hiện trong thời gian tới”, nhóm công tác Điện và năng lượng nhấn mạnh.

Bộ công thương : cho phép đấu nối nhưng chủ đầu tư ĐMT tự chịu "rủi ro"

EVN có thể tiếp tục đấu nối, mua điện nhưng nhà đầu tư điện mặt trời phải “tự chịu rủi ro” nếu có thay đổi về chính sách.

Ngày 6/1, Bộ Công Thương có văn bản đồng ý với đề nghị của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về tiếp tục đấu nối, mua điện từ các dự án điện mặt trời áp mái. Nhưng EVN chưa được thanh toán cho nhà đầu tư tới khi có giá mới cho loại hình đầu tư này. Ngoài ra, EVN cũng phải đảm bảo việc đấu nối không gây quá tải lên hệ thống điện hiện có.

Tuy nhiên, đề xuất của Bộ Công Thương về điện mặt trời áp mái đang chờ cấp có thẩm quyền phê duyệt. Do đó, bộ yêu cầu EVN phải thông báo rõ nhà đầu tư phải tự chịu rủi ro chính sách (nếu có).

Cuối tháng 12, EVN đề xuất được tiếp tục đấu nối, mua điện mặt trời áp mái nhưng chưa thanh toán tiền điện cho nhà đầu tư, người dân… để thúc đẩy loại năng lượng này. Đề xuất này được đưa ra sau yêu cầu dừng đấu nối các dự án điện mặt trời của Bộ Công Thương trong khi chờ cấp có thẩm quyền phê duyệt cơ chế giá mới sau ngày 30/6/2019.

Theo dự thảo cơ chế giá khuyến khích với điện mặt trời sau ngày 30/6/2019, trong đó điện mặt trời áp mái được đề xuất giá 8,38 cent (tương đương 1.916 đồng) một kWh. 

Sau hơn 2 năm khuyến khích phát triển, công suất điện mặt trời áp mái mới đạt 350 MW. Việc tiếp tục cho phép đấu nối, mua điện từ các dự án này, theo đại diện EVN, sẽ tạo điều kiện phát triển loại năng lượng này, giúp chủ đầu tư bán điện cho EVN trong thời gian chờ Chính phủ ban hành quyết định cơ chế giá mới.


Tạm ngưng đề xuất các dự án điện mặt trời

Bộ Công Thương yêu cầu các tỉnh, thành và EVN dừng đề xuất các dự án điện mặt trời cho tới khi có cơ chế giá mới.

Tại thông báo ngày 16/12 của Bộ Công Thương, Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng, cho biết, yêu cầu này để bảo đảm lợi ích nhà đầu tư, chủ đầu tư dự án điện mặt trời theo cơ chế giá cố định (giá FIT) trong bối cảnh chưa có chính sách giá mới cho loại hình năng lượng này sau ngày 30/6 – mốc thời gian quyết định 11 về giá khuyến khích 9,35 cent một kWh hết hiệu lực.

Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, kết luận của Thủ tướng tại cuộc họp thường trực Chính phủ hồi cuối tháng 11 đã thống nhất biểu giá FIT khuyến khích cho các dự án đã ký PPA (hợp đồng mua bán điện) với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đã và đang triển khai thi công và đưa vào vận hành trong năm 2020.

Hiện, Bộ này cùng các bộ, ngành hoàn thiện dự thảo cơ chế mới cho điện mặt trời. Cũng tại kết luận này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương nghiên cứu cơ chế giá đấu thầu cho dự án điện mặt trời. Bộ Tư pháp thẩm định tính pháp lý cơ chế trên. Theo kế hoạch, chiều 18/12, Bộ Tư pháp sẽ họp Hội đồng thẩm định dự thảo Quyết định của Thủ tướng về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, đã có 135 dự án với tổng công suất 8.935 MW điện mặt trời được bổ sung vào quy hoạch điện lực sau Quyết định 11/2017. Trong số này gần 4.500 MW đã vận hành thương mại, góp phần đảm bảo cung ứng điện cho phát triển kinh tế, xã hội và nhu cầu sinh hoạt người dân.

Trong báo cáo gửi Quốc hội cách đây một tháng, Bộ này cho biết vẫn còn 260 dự án, tổng công suất 28.300 MW chờ được phê duyệt vào quy hoạch. Còn số liệu của EVN, chỉ có 2 dự án được đấu nối, vận hành thương mại sau ngày 30/6. Hiện có 39 dự án đã ký PPA nhưng chưa được vận hành thương mại.

Nói về cơ chế đấu thầu dự án điện mặt trời, ông Nguyễn Hữu Vinh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Hà Đô Ninh Thuận cho hay, đấu thầu để đảm bảo mục tiêu minh bạch, công khai là tốt, nhưng mục tiêu trước mắt là phải có điện để sử dụng. Hơn nữa, Luật Đấu thầu quy định, muốn thực hiện đấu thầu, phải có mặt bằng sạch, mà muốn có đất sạch thì phải có quy hoạch.

Bà Hyunjung Lee, chuyên gia kinh tế năng lượng, Ban Năng lượng, Vụ Đông Nam Á, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhận định, việc lựa chọn phương án đấu thầu không phải “cây đũa thần” mang tới phép màu.

Thay vào đó, chuẩn bị mới là công đoạn quan trọng nhất để đảm bảo tính minh bạch của quy trình, cũng như chất lượng các dự án, giúp điện mặt trời và ngành năng lượng tái tạo có bước phát triển bền vững. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, việc áp dụng hình thức đấu thầu giúp nâng cao sức cạnh tranh, từ đó đưa giá điện mặt trời giảm đáng kể so với mức giá mua ưu đãi.

Để có thể có kết quả đấu thầu là giá bán điện thấp thì Nhà nước cần chia sẻ các rủi ro cho nhà đầu tư về hạ tầng sạch, hợp đồng mua bán điện có bảo lãnh Chính phủ về bao tiêu, chuyển đổi ngoại tệ…


Chủ đầu tư dự án điện mặt trời : Lo tiến độ "mất ăn, mất ngủ"

Chỉ có 2 dự án điện mặt trời đủ điều kiện vận hành thương mại từ sau ngày 30/6/2019 tới nay, giảm mạnh so với khoảng 80 dự án vận hành ồ ạt trong 3 tháng trước đó.

Phát biểu tại Tuần lễ Lưới điện thông minh đang diễn ra tại Hà Nội, đại diện Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (A0) cho biết, từ sau ngày 30/6/2019 tới nay, chỉ có 2 dự án điện mặt trời hoàn tất điều kiện vận hành thương mại (COD) là Nhà máy Hacom Solar (40,3 MW) và Solar Park 01 (40 MW).

So với hơn 4.000 MW điện mặt trời được đưa vào hệ thống từ tháng 4 đến hết tháng 6/2019, đã có sự chững lại trong việc triển khai các dự án điện mặt trời. Theo nhiều nhà đầu tư, lý do là chưa có giá mua điện mặt trời mới cho thời điểm sau ngày 1/7/2019.

Trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư, nhiều nhà tư vấn và đầu tư các dự án điện mặt trời cho hay, không có giá mua điện thì hồ sơ vay ngân hàng cũng khó bởi chưa tính được dòng tiền. Tiếp đó, việc mua thiết bị cho dự án cũng khó khăn vì tiền đâu mà trả khi đa phần các chủ đầu tư chỉ có khoảng 30% vốn chủ sở hữu.

Không chỉ các chủ đầu tư “ngồi trên lửa” chờ giá mua điện mới để tính toán hiệu quả, mà các quỹ đầu tư nước ngoài về năng lượng tái tạo cũng không yên tâm rót tiền khi chưa biết giá và hiệu quả của dự án ra sao.

Nguồn tin của Báo Đầu tư cho hay, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ký kết 126 hợp đồng mua bán điện (PPA), bao gồm 128 nhà máy điện với tổng công suất 8.214,41 MWp (tương đương 6.755,74 MWAC). Trong số này hiện có 87 dự án điện đã được COD với tổng công suất 4.538,5 MWAC, bao gồm 85 dự án được COD trước thời điểm 30/6/2019 và 2 dự án được COD từ sau ngày 30/6/2019 tới nay.

Đáng nói là, cơn sốt điện mặt trời càng tiếp tục hạ nhiệt mạnh khi tại Thông báo số 402/TB-VPCP ngày 22/11/2019, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu, các dự án điện mặt trời mới phải chuyển hẳn sang thực hiện cơ chế đấu thầu, kiên quyết loại bỏ tình trạng xin – cho.

Nói về cơ chế đấu thầu dự án điện mặt trời, ông Nguyễn Hữu Vinh, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Hà Đô Ninh Thuận cho hay, đấu thầu để đảm bảo mục tiêu minh bạch, công khai là tốt, nhưng mục tiêu trước mắt là phải có điện để sử dụng. Hơn nữa, Luật Đấu thầu quy định, muốn thực hiện đấu thầu, phải có mặt bằng sạch, mà muốn có đất sạch thì phải có quy hoạch.

“Hơn 10 tháng nay, tất cả các quy hoạch đều bị dừng lại, không thể triển khai. Bao giờ có quy hoạch thì mới triển khai công tác giải phóng mặt bằng, có đất sạch bàn giao thì chủ đầu tư mới có cơ sở để thực hiện dự án mời thầu, nghĩa là cần không ít thời gian mới xong các công đoạn này”, ông Vinh nói.

Lại chạy đua

Trong Thông báo 402/TB-VPCP, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo, xem xét ban hành biểu giá FIT áp dụng đối với các dự án đã ký hợp đồng mua bán điện và đang triển khai thi công xây dựng đưa vào vận hành trong năm 2020; đối với các dự án còn lại và các dự án mới, sẽ không tiếp tục áp dụng biểu giá FIT, mà chuyển hẳn sang thực hiện theo hình thức đấu thầu công khai, minh bạch, cạnh tranh để giảm giá mua điện từ các dự án điện mặt trời.

Nguồn tin của Báo Đầu tư cho hay, hiện có 39 dự án điện mặt trời (công suất 2.217,2 MW)  đã ký PPA và chưa được công nhận COD. Ngoài ra, có 6 dự án điện mặt trời khác (công suất 347 MW) đã ký PPA từ ngày 1/7/2019 tới nay và chưa công nhận COD.

Thực trạng trên dự báo sẽ có những cuộc đua mới để hoàn tất thi công và công nhận COD trong năm 2020, bởi để đi tới bước như hiện nay, 45 dự án điện nói trên đã trải qua nhiều vất vả và phải bỏ ra không ít chi phí để chuẩn bị đầu tư dự án.

Gần đây nhất, ngày 23/11, tại Bà Rịa – Vũng Tàu, Công ty TNHH Đầu tư Năng lượng Tự nhiên DTD và Công ty TNHH Phát triển Năng lượng CY đã tổ chức lễ động thổ triển khai dự án và ký kết tổng thầu EPC xây dựng 2 nhà máy điện mặt trời hồ Gia Hoét 1 và Tầm Bó, với tổng mức đầu tư khoảng 1.500 tỷ đồng.

Được biết, giữa tuần này, Bộ Công thương đã có cuộc họp để triển khai các công việc tại Thông báo số 402/TB-VPCP. Tuy vậy, câu chuyện xác định thế nào là dự án đang triển khai thi công xây dựng có thể là việc không dễ dàng với 45 dự án nói trên. Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công thương) đang được giao lập danh sách cụ thể và hoàn thành trước ngày 10/12/2019.

1. Các dự án điện đã được công nhận COD từ ngày 01/7/2019 đến nay 

STTTên nhà máyCông suấtThỏa thuận đấu nốiVăn bản COD
MWMWp
1Nhà máy điện mặt trời Hacom Solar40.350.03/08/20187/11/2019
2Nhà máy điện mặt trời Solar Park 014050.015/01/201929/10/2019
 Tổng80.3100.0  

2. Các dự án điện mặt trời đã ký PPA và chưa công nhận COD 

STTTên nhà máyCông suấtThỏa thuận đấu nối
MWMWp
1Nhà máy điện mặt trời SP Infra 140.050.030/11/2017
2Nhà máy điện mặt trời Thuộc Tổ hợp dự án năng lượng tái tạo Dohwa Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình39.949.55/02/2018
3Nhà máy điện mặt trời Phong Điền II40.350.020/08/2018
4Nhà máy điện mặt trời Đầm Trà Ổ40.350.022/08/2018
5Nhà máy điện mặt trời Hậu Giang23.029.05/09/2018
6Nhà máy điện mặt trời Thành Long Phú Yên40.350.030/07/2018
7Nhà máy điện mặt trời Bầu Zôn20.225.026/07/2018
8Nhà máy điện mặt trời Sinenergy Ninh Thuận 142.550.023/03/2018
9Nhà máy điện mặt trời Adani Phước Minh40.349.86/07/2018
10Nhà máy điện mặt trời Mỹ Sơn50.061.820/12/2017
06/6/2018
11Nhà máy điện mặt trời Xuân Thiện Bắc Giai đoạn 1125.0150.06/07/2018
12Nhà máy điện mặt trời Xuân Thiện Bắc Giai đoạn 275.090.06/07/2018
13Nhà máy điện mặt trời Krông Pa 239.549.02/07/2018
14Nhà máy điện mặt trời Hàm Kiệm 137.146.022/10/2018
15Nhà máy điện mặt trời Thuận Nam Đức Long40.850.015/11/2018
16Nhà máy điện mặt trời Hồng Phong 5.238.048.025/10/2018
17Nhà máy điện mặt trời Mỹ Sơn 239.850.03/01/2019
18Nhà máy điện mặt trời Solar Park 0340.050.025/01/2019
19Nhà máy điện mặt trời Solar Park 0440.050.025/01/2019
20Nhà máy điện mặt trời Tân Châu 139.050.027/09/2018
21Nhà máy điện mặt trời Sông Lũy14.016.27/01/2019
22Nhà máy điện mặt trời Phước Ninh36.845.05/01/2018
23Nhà máy điện mặt trời GAIA80.2100.513/02/2019
24Nhà máy điện mặt trời Gio Thành 140.050.07/03/2019
25Nhà máy điện mặt trời Gio Thành 240.050.07/03/2019
26Nhà máy điện mặt trời Thiên Tân Solar Ninh Thuận40.050.024/08/2018
27Nhà máy điện mặt trời Mỹ Hiệp40.050.03/04/2019
28Nhà máy điện mặt trời Lộc Ninh 1166.0200.012/03/2019
29Nhà máy điện mặt trời Lộc Ninh 2167.0200.012/03/2019
30Nhà máy điện mặt trời Lộc Ninh 3125.0150.012/03/2019
31Nhà máy điện mặt trời Lộc Ninh 4162.0200.012/03/2019
32Nhà máy điện mặt trời Lộc Ninh 540.050.012/03/2019
33Nhà máy điện mặt trời Trung Sơn28.235.024/01/2019
34Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 196.0120.019/03/2019
35Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 288.0110.019/03/2019
36Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 380.0100.019/03/2019
37Nhà máy điện mặt trời Hồ Tầm Bó27.535.023/05/2019
 Tổng2161,72.659,8 

3. Các dự án điện mặt trời đã ký PPA từ ngày 01/7/2019 đến nay và chưa công nhận COD 

STTTên nhà máyCông suấtThỏa thuận đấu nối
MWMWp
1Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 196.0120.019/03/2019
2Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 288.0110.019/03/2019
3Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 380.0100.019/03/2019
4Nhà máy điện mặt trời Hồ Tầm Bó27.535.023/05/2019
5Nhà máy điện mặt trời Hồ Gia Hoét GĐ 127.535.01/08/2019
6Nhà máy điện mặt trời Solar Farm Nhơn Hải28.035.012/08/2019
 Tổng347.0435.0 

Theo Báo Đầu Tư

Samtrix Solar : Nhà phát triển dự án điện mặt trời

Cơ chế đấu thầu điện mặt trời : liệu có khả thi?

Liệu cơ chế đấu thầu điện mặt trời có hoàn thiện và hấp dẫn để lôi cuốn 10.000 MW vào phát điện năm 2020 khi nguồn cung điện gần cạn?

Mấy tháng nay, ông Tuân  – một nhà đầu tư điện mặt trời – đã đi khắp các tỉnh để tìm mua mặt bằng để triển khai dự án điện mặt trời. Ông tìm phương án mua đất với mong muốn đầu tư bài bản, lâu dài bởi ông nghĩ rằng, chính sách giá FiT (Feed-in Tariffs – giá bán điện năng sản xuất ra từ nguồn năng lượng tái tạo cung cấp vào lưới điện) dành cho điện mặt trời tiếp tục được thực hiện như đã được cam kết.

Tuy nhiên, gần đây ông Tuân đã dừng mọi nỗ lực để nghe ngóng các chính sách liên quan, nhất là sau khi Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương nghiên cứu cơ chế đấu thầu điện mặt trời, chỉ ban hành biểu giá FiT để áp dụng với các dự án đã ký hợp đồng mua bán điện và đang triển khai thi công xây dựng đưa vào vận hành trong năm 2020.

Cơ chế đấu thầu, như Nhà nước mong muốn, là tiến bộ và minh bạch, nhưng lại làm những nhà đầu tư như ông Tuân băn khoăn. Ông nói: “Muốn tổ chức đấu thầu, ít nhất phải có quy hoạch bồi thường giải phóng mặt bằng của UBND tỉnh. Tuy nhiên, quy hoạch mặt bằng là chuyện rất khó khăn nên làm sao thực hiện được đấu thầu?” ông T sốt ruột.

Trước thông tin đấu thầu dự án điện mặt trời, một cán bộ trong ngành điện cũng nói ngay với tôi rằng: Phải làm nhanh lên, nếu không cung ứng điện sẽ rất khó.

Ông nói thêm: Theo tính toán, năm 2021 bắt đầu thiếu điện. Vì thế, nếu ngay trong năm 2020 thực hiện đấu thầu được khoảng 10.000 MW điện mặt trời thì sẽ góp phần giúp tình trạng thiếu điện bớt căng thẳng.

Dù vậy, ông cũng thừa nhận rằng, nếu không có giải pháp thúc đẩy nhanh việc xây dựng cơ chế đấu thầu thì việc đạt được con số 10.000 MW điện mặt trời năm 2020 “là rất khó”.

Khi yêu cầu đấu thầu dự án điện mặt trời, Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh cần phải tính toán cơ cấu các nguồn điện một cách khoa học và bài bản, phải chuyển hẳn sang thực hiện cơ chế đấu thầu, kiên quyết loại bỏ tình trạng xin cho…

Ông Nguyễn Hữu Vinh, Phó Chủ tịch ủy ban phát triển năng lượng của Tập đoàn Hà Đô, cho rằng: Mục tiêu của Chính phủ muốn đấu thầu là minh bạch, công khai. Đây là điều tốt.

Nhưng đại diện doanh nghiệp này băn khoăn bao giờ mới có cơ chế đấu thầu? Về hạ tầng, các dự án điện này muốn đưa ra đấu thầu phải có đất sạch, nhưng muốn có đất sạch phải có quy hoạch. Trong khi, quy hoạch là vấn đề bị kêu nhiều sau khi Luật Quy hoạch có hiệu lực.

Ngay sau yêu cầu của Thủ tướng, Bộ Công Thương cũng đã phát đi thông điệp khẳng định sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ cơ chế đấu thầu này “trong thời gian sớm nhất”.

Dẫn khuyến nghị của các chuyên gia, trong đó có Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng phát triển châu Á (ADB), Bộ Công Thương đồng quan điểm rằng để có thể có kết quả đấu thầu là giá bán điện thấp thì Nhà nước cần chia sẻ các rủi ro cho nhà đầu tư về hạ tầng sạch, hợp đồng mua bán điện có bảo lãnh Chính phủ về bao tiêu, chuyển đổi ngoại tệ…

Bộ Công Thương khẳng định đang nghiên cứu các đề xuất này xem có phù hợp với các quy định hiện hành của Việt Nam không, có cần điều chỉnh hay ban hành bổ sung quy định pháp lý không, khả năng áp dụng thực tế tại Việt Nam…

Đấu thầu dự án điện mặt trời ở Việt Nam là điều chưa có tiền lệ, song ở Campuchia việc này đã được thực hiện thành công.

Cách đây ít lâu, với dự án Công viên Năng lượng mặt trời, hình thức đấu thầu cạnh tranh để chọn nhà phát triển dự án giúp công khai, minh bạch và đã giúp Campuchia thu được kết quả rất tốt khi giá trúng thầu cuối cùng là 3,877 UScents/kWh (khoảng 900 đồng/kWh), bỏ xa mức giá trần được đặt ra ban đầu là 7,6 UScents/kWh (gần 1.800 đồng/kWh).

Để có mức giá này, Campuchia đã làm 4 việc: Bàn giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư; làm đường dây truyền tải, trạm biến áp cho nhà đầu tư; dự án được vay lãi suất thấp của WB và ADB (khoảng 2,5% bằng đồng USD, tương đương mức lãi suất 5,5% bằng VND); bức xạ tốt hơn, nắng nhiều hơn Việt Nam.

Cần lưu ý, mức giá đấu thầu thành công của các dự án là không giống nhau, giữa các nước càng có sự khác nhau đáng kể. Mức giá 900 đồng/kWh mà Campuchia đạt được rất khó để là mức giá thành công ở Việt Nam. Một nhà đầu tư tính toán rằng, mức giá đấu thầu thành công cho 1 dự án ở Việt Nam ngay cả khi nhận được nhiều sự hỗ trợ cũng phải ở mức 1.400 đồng/kWh, không thấp hơn nhiều mức giá FiT hơn 1.600 đồng/kWh mà Bộ Công Thương từng đưa ra.

Đại diện Bộ Công Thương cho biết từ nay đến năm 2020, Bộ sẽ tổ chức đấu thầu thí điểm, chọn ra những dự án có chi phí hợp lý. Đến năm 2021, Bộ sẽ tổ chức đấu thầu rộng rãi.

Rõ ràng, phần việc cho các cơ quan quản lý để đưa cơ chế đấu thầu vào thực thi như Campuchia là không ít. Điều này cũng cần sự phối hợp của chính quyền địa phương – những nơi có tiềm năng lợi thế làm điện mặt trời. Song, nếu chậm trễ có cơ chế giá điện mặt trời, trong khi khả năng thiếu điện ngày càng hiện hữu, thì sẽ tạo áp lực không nhỏ cho việc cung ứng điện thời gian sau 2020.

Theo Vietnamnet

Samtrix Solar : Nhà phát triển điện mặt trời hàng đầu VN

Đua nhau đầu tư điện mặt trời, nhiều doanh nghiệp “vỡ mộng”

Điện mặt trời sẽ là xu hướng của tương lai. Chính phủ cũng có nhiều cơ chế ưu đãi cho điện mặt trời. Bên cạnh đó, thời gian xây dựng và vận hành một dự án điện cũng rất nhanh chóng, chỉ từ 6 tháng đến 1 năm…dẫn đến các dự án thi nhau bùng nổ. Nhưng, mọi việc có tính hai mặt. Sau một thời gian, hàng loạt điểm nghẽn trong triển khai quy hoạch dự án này đã hiện hữu rõ rệt.

Sáng 27/11, Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, Trung tâm tin tức VTV24 đã phối hợp cùng các cơ quan quản lý Bộ Công thương, Bộ KHĐT, lãnh đạo các tỉnh tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề: Năng lượng tái tạo tại Việt Nam – Từ chính sách tới thực tiễn.

Trong phiên thảo luận đầu tiên, các diễn giả, là doanh nghiệp, lãnh đạo địa phương, Bộ ngành… đã chỉ rõ những điểm nghẽn đang tồn đọng trong quy hoạch sau một quá trình điện mặt trời phát triển nóng.

Ông Phạm Văn Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận cho biết cho biết khó khăn lớn nhất của các địa phương có dự án điện mặt trời là quy hoạch về đất.

“Vì không có định hướng phát triển, khung pháp lý cụ thể nên địa phương nào cũng vướng. Ninh Thuận dù có sự chủ động nhưng vì tổng thể phát triển không có nên không định hình được”, ông nói.

Tại sao doanh nghiệp có thể vỡ mộng điện mặt trời? - Ảnh 1.

Theo ông, tỉnh đã được Thủ tướng đồng ý cho bổ sung thêm 30 dự án điện mặt trời với tổng công suất hơn 1.900 MW, và có thể phát triển đến 2.000 MW nhằm bù đắp cho việc dừng dự án điện hạt nhân. Tuy nhiên, bên cạnh những khó khăn trong quy hoạch đất, các dự án điện còn phải đối diện với việc hệ thống truyền tải điện đang không đáp ứng được lượng điện sản xuất ra.

“Số lượng các dự án giảm phát là trên 50%, hiện là 10 dự án”, ông Hậu nói. Báo cáo của UBND tỉnh Ninh Thuận hồi tháng 10 cho biết 10 dự án này đã giảm phát khoảng 23,2 triệu kWh (tính đến 30/6/2019), gây thiệt hại cho chủ đầu tư khoảng 49,5 tỷ đồng. Nếu tiếp tục kéo dài đến cuối năm 2019, lượng điện giảm phát sẽ khoảng 224 triệu kWh, thiệt hại hơn 479,4 tỷ đồng.

Ông Hậu nhấn mạnh địa phương đang tìm cách tháo gỡ vấn đề này.

Ông Nguyễn Văn Ngọc, Chủ tịch HĐQT Công ty Sơn Vũ cho biết các doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời băn khoăn việc trong hợp đồng mua bán điện với EVN có điều khoản cam kết giảm công suất phát điện nếu lưới điện quá tải.

Theo ông, thời gian phát điện mặt trời rất ngắn, khoảng 2.000h/năm, nếu công suất giảm thì có đơn vị sẽ giảm từ 30 – 40%, gây khó khăn trong kinh doanh. Khó khăn ở đây cụ thể là việc vay vốn ngân hàng.

Với vấn đề quá tải lưới điện, ông Trần Viết Ngãi, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam thì cho biết một phần nguyên nhân là do trước nay chưa làm quy hoạch điện mặt trời, dẫn đến khi dự án “nở rộ” thì bị nghẽn truyền tải.

Để giải quyết tình thế, ông cho rằng EVN cần xem xét các đường dây truyền tải ở trạm biến áp, chỗ nào nâng được công suất thì tăng. Bên cạnh đó, cần lắp đặt thêm một số trạm biến áp và các đường dây khác ở những khu mới. Tuy nhiên, về tổng thể, Việt Nam cần phải có một cơ sở tính toán cụ thể cho quy hoạch điện.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, đại diện Cục Điện lực và Năng lượng (Bộ Công thương) thừa nhận tốc độ phát triển điện mặt trời đang rất nhanh so với tốc độ xây dựng lưới điện truyền tải dẫn đến các dự án không thể phát được hết công suất trong giờ cao điểm.

“Bộ nắm được những thách thức. Chúng ta cần phát triển điện mặt trời để đáp ứng được nhu cầu phụ tải, mặt khác xác định quy hoạch cũng như xây dựng phải đồng bộ với tiến độ triển khai của các dự án lưới điện”, ông nói. Theo ông, Bộ Công thơng đang đôn đốc tiến độ các dự án để đẩy nhanh dự án lưới điện truyền tải, để nó đi vào vận hành, giải toả công suất.

Với các quan điểm chỉ rõ truyền tải đang là điểm nghẽn lớn nhất khiến các nhà máy điện mặt trời giảm phát, gây thiệt hại đến cho doanh nghiệp, ông Rahul Kitchlu, Giám đốc năng lượng World Bank đã chia sẻ một số bài học quốc tế.

Theo ông, để quản lý được năng lượng điện tái tạo, cần nâng cao được năng lực của Trung tâm truyền tải và Trung tâm điều độ hệ thống điện quốc gia. Ông cũng cho biết có thể học tập kinh nghiệm của Úc khi nước này đã đưa các pin lithium vào lắp đặt nhằm tăng tính chống chịu của hệ thống khi công suất điện tăng đột biến.

Samtrix Solar : Nhà phát triển điện mặt trời hàng đầu VN

Đấu thầu giá điện mặt trời : chia sẻ rủi ro, tìm giá phù hợp

Bộ Công Thương cho biết đang xem xét khuyến nghị của các chuyên gia việc chia sẻ rủi ro cho các nhà đầu tư để có giá bán điện thấp trong đấu thầu điện mặt trời.

Văn phòng Chính phủ mới đây đã thông báo kết luận cuộc họp của Thủ tướng về giá điện mặt trời áp dụng sau ngày 1/7/2019.

Điểm đáng chú ý là Chính phủ giao Bộ Công Thương nghiên cứu cơ chế đấu thầu giá điện mặt trời. Như vậy, giá điện mặt trời sau ngày 30/6/2019 (thời điểm Quyết định 11/2017 hết hiệu lực) sẽ không chia theo vùng, hay áp dụng phương án một giá điện cho tất cả vùng như phương án trình trước đây của Bộ Công Thương.

Theo phương án mới này, Chính phủ giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thống nhất cơ chế đấu thầu phát triển điện mặt trời, báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/12.

Trao đổi với Dân trí, ông Đỗ Đức Quân – Phó cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo đã cho biết rõ hơn về vấn đề này.

Xin ông cho biết, Bộ Công Thương đã có kế hoạch gì về cơ chế đấu thầu các dự án năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời?

Về cơ chế đấu thầu các dự án năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời), Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Công Thương nghiên cứu, đề xuất và sớm báo cáo.

Hiện nay, Ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB), đang hỗ trợ Bộ Công Thương nghiên cứu cơ chế đấu thầu các dự án điện mặt trời.

Qua nghiên cứu sơ bộ của tư vấn, nhiều nước trên thế giới cũng áp dụng cơ chế khuyến khích giá bán điện cố định trong thời gian đầu, sau đó dần chuyển sang hình thức đấu thầu.

Về báo cáo cơ chế đấu thầu, WB đề xuất 02 hình thức thực hiện. Hình thức đấu thầu thành công tại Campuchia tương ứng với đề xuất hình thức thứ 2 của WB và tương tự đề xuất của ADB.

Theo khuyến nghị của các chuyên gia, để có thể có kết quả đấu thầu là giá bán điện thấp thì Nhà nước cần chia sẻ các rủi ro cho nhà đầu tư về hạ tầng sạch, hợp đồng mua bán điện có bảo lãnh Chính phủ về bao tiêu, chuyển đổi ngoại tệ…

Bộ Công Thương đang nghiên cứu các đề xuất này xem có phù hợp với các quy định hiện hành của Việt Nam không, có cần điều chỉnh hay ban hành bổ sung quy định pháp lý không, khả năng áp dụng thực tế tại Việt Nam… để báo cáo Thủ tướng trong thời gian sớm nhất.

Vỡ quy hoạch điện mặt trời, Bộ Công Thương nói gì?

Trong kết luận của Thủ tướng mới đây nêu rõ, quy mô công suất điện mặt trời bổ sung quy hoạch rất lớn so với dự kiến trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh, trong khi đó nội dung tính toán và cập nhật cơ cấu nguồn điện hệ thống điện quốc gia chưa được Bộ Công Thương thực hiện đầy đủ, kịp thời; công tác quản lý quy hoạch phát triển điện mặt trời của Bộ Công Thương còn thiếu tính khoa học và thực tiễn, công tác dự báo còn nhiều yếu kém. Ông có thể nói rõ hơn về nguyên nhân để xảy ra tình trạng này?

Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020 có xét đến 2030 (QHĐ VII điều chỉnh) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào ngày 18/3/2016 (Quyết định số 428/QĐ-TTg) đặt ra mục tiêu phát triển điện mặt trời ở mức 850 MW vào năm 2020, 4.000 MW năm 2025 và 12.000 MW năm 2030.

Tại thời điểm lập và phê duyệt quy hoạch điện VII điều chỉnh (năm 2016) chưa tính đến kịch bản phát triển bùng nổ điện mặt trời trong giai đoạn đến năm 2020 do cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời được ban hành vào tháng 4/2017.

Cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời của Chính phủ đã tạo động lực mạnh thu hút các nhà đầu tư đề xuất nhiều dự án điện mặt trời bổ sung quy hoạch.

Tính đến cuối năm 2018, Bộ Công Thương đã nhận được các đề xuất bổ sung quy hoạch của Ủy ban nhân dân các tỉnh: tổng số 360 dự án điện mặt trời đề xuất bổ sung quy hoạch với tổng quy mô công suất khoảng 24.000 MW; đã phê duyệt bổ sung quy hoạch 135 dự án với tổng công suất khoảng 10.400 MW.

Thực tế tỷ lệ điện mặt trời trong cơ cấu nguồn vẫn thấp hơn so với khả năng phát triển thực tế đến năm 2025.

Trong bối cảnh Quy hoạch điện 8 mới bắt đầu triển khai xây dựng, tỷ lệ điện mặt trời đến năm 2020 cao hơn so với mục tiêu đề ra trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh, để đảm bảo cung cầu điện, Bộ Công Thương đã thường xuyên báo cáo Chính phủ về rà soát Quy hoạch điện 7 điều chỉnh, tình hình bổ sung quy hoạch nguồn năng lượng tái tạo và cân đối cung cầu điện.

Gần đây nhất, Bộ Công Thương đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ về cập nhật tính toán cơ cấu nguồn hợp lý và tình hình bổ sung quy hoạch các dự án điện, trong đó Bộ Công Thương đã tính toán cơ cấu nguồn đến năm 2025.

Theo cơ cấu nguồn điện mà Bộ Công Thương báo cáo, để đảm bảo cân đối đủ điện trong bối cảnh nhiều nguồn điện lớn chậm tiến độ, việc phát triển hơn nữa nguồn điện mặt trời đến năm 2025 là giải pháp có thể thực hiện nhanh, đáp ứng tiến độ vận hành ngay từ năm 2021.