Đại biểu Quốc hội nêu vấn đề bổ sung Quy hoạch điện gió, điện mặt trời tại nghị trường

Dù Thủ tướng đã “cấm” tình trạng nhũng nhiễu, bắt nạt doanh nghiệp, nhưng “sau lưng” Thủ tướng vẫn còn một số cá nhân, tổ chức thiếu đồng lòng, không tạo cơ hội cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn…

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (đoàn Quảng Bình) đã nêu lên thông tin trên, trong phiên thảo luận về tình hình kinh tế – xã hội (KTXH), tại hội trường Quốc hội sáng nay (13/6).

Theo đại biểu Nguyễn Ngọc Phương, sau đại dịch Covid-19, để có sự đồng nhất và tạo đà bứt phá đưa nền kinh tế phát triển bền vững, cùng với thực hiện chủ trương “không để ai ở lại phía sau” thì nên có chủ trương thực hiện “không để tỉnh nào ở lại phía sau”.

Ông Phương kiến nghị Chính phủ cần quan tâm một số vấn đề nóng hiện nay, trong đó có tình trạng dịch Covid khiến nhiều doanh nghiệp có nguy cơ phá sản, thua lỗ, nợ nần tăng cao, kéo theo nhiều người lao động mất việc làm, thất nghiệp; nguồn thu ngân sách quốc gia sụt giảm nghiêm trọng.

“Thủ tướng có gặp mặt đối thoại, chia sẻ khó khăn đối với doanh nghiệp và đề cập đến tình trạng doanh nghiệp bị nhũng nhiễu, phiền hà, bị bắt nạt, thế nhưng sau Thủ tướng vẫn còn một số cá nhân, tổ chức thiếu đồng lòng, tạo cơ hội cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn” – đại biểu đoàn Quảng Bình cho hay.

Có một số cá nhân “bắt nạt” doanh nghiệp “sau lưng” Thủ tướng - 1
Đại biểu quốc hội Nguyễn Ngọc Phương

Cũng theo đại biểu này, không ít doanh nghiệp sản xuất hàng hóa, khai thác khoáng sản xuất khẩu, nhưng đề xuất, kiến nghị xin cấp giấy phép xuất khẩu chưa được quan tâm giải quyết. Trong khi đó các doanh nghiệp gặp khó khăn, vay vốn ngân hàng hàng nghìn tỷ đồng để đầu tư mua sắm phương tiện, dây chuyền, thiết bị để phục vụ cho sản xuất. Nhưng hàng hóa sản xuất không được xuất khẩu, hàng hóa tồn kho quá lớn, vốn liếng doanh nghiệp tồn động, nguy cơ phá sản; nhà nước cũng không có cơ hội thu ngân sách.

Không ít doanh nghiệp điện gió, điện mặt trời, một số dự án khác, vay vốn xây dựng kế hoạch đầu tư. Có doanh nghiệp cơ bản hoàn thành từ năm 2019 nhưng do vướng mắc Luật Quy hoạch, nay Luật đã có Nghị quyết hướng dẫn của Quốc hội nhưng đến nay vẫn dừng chờ, làm chậm tiến độ, không được giải quyết.  

Nguồn điện quốc gia thiếu, doanh nghiệp ghặp khó khăn, vướng mắc nguy cơ nợ nần, phá sản; các địa phương lại không hoàn thành thực hiện kế hoạch mục tiêu trong nhiệm kỳ, đại biểu này đề nghị Chính phủ cần tập trung chỉ đạo, xử lý, mở lối thoát cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn, tạo nguồn thu ngân sách cho quốc gia.

Đại biểu đoàn Quảng Bình cho cho rằng cần xác định các ngành, lĩnh vực được ưu tiên, nhằm mục tiêu định hướng thu hút đầu tư một cách chủ động đến các khu vực và tỉnh khó khăn. Cần tăng cường nguồn vốn đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm để thu hút đầu tư phát triển kinh tế – xã hội.

Đặc biêt, đại biểu đề nghị cần tập trung thanh tra, kiểm toán để chống tham nhũng, giảm hụt nguồn thu ngân sách. “Tình trạng bôi trơn, trốn thuế, dư luận thì có, phát hiện thì ít. Doanh nghiệp Nhật trên đất Việt 2 lần đưa tiền 5,5 tỷ đồng cho đội kiểm tra nhưng trong nước thì bình yên, chỉ nước Nhật mới phát hiện được. Đây là phần nhỏ của tảng băng chìm, làm thất thoát vốn lớn của Nhà nước” – ông Phương nhấn mạnh.

Cuối cùng, đại biểu đoàn Quảng Bình nêu tình trạng hiện nay việc phòng chống tham nhũng làm tốt nhưng phòng chống lãng phí thì không làm tốt. Đặc biệt, phải làm rõ tại sao doanh nghiệp phá sản để xử lý kịp thời, đúng quy định của pháp luật.

Vướng quy hoạch, kể cả khi có giá điện mới, các dự án điện mặt trời vẫn “dậm chân tại chỗ”`

“Nếu không có quy hoạch ở cấp quốc gia thì địa phương không biết làm thế nào. Do đó, quy hoạch tổng thể quốc gia cần phải làm sớm”, Thứ trưởng Đặng Hoàng An nói.

Ngày 15/7, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về tình hình triển khai thi hành Luật Quy hoạch, trọng tâm là tình hình thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ về triển khai thi hành Luật Quy hoạch.

Ông nhấn mạnh đây là lần đầu chúng ta có một luật thống nhất để quản lý các quy hoạch, từ quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, tỉnh và chuyên ngành.

Theo Phó thủ tướng, đầu tư phát triển phải căn cứ vào quy hoạch, tránh tình trạng đầu tư theo phong trào dẫn đến khủng hoảng thừa hoặc thiếu.

Ảnh hưởng phát triển kinh tế – xã hội

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh theo luật mới, việc lập, điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng, tỉnh hay chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật cấp tỉnh đã bãi bỏ và sẽ thực hiện khi quy hoạch tỉnh được phê duyệt.

Vì thế, khi gặp các yếu tố mới phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện, các quy hoạch trên không thể tổ chức điều chỉnh. “Việc này gây tác động tiêu cực, làm giảm thu hút đầu tư, chậm triển khai thực hiện các dự án đầu tư, ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế – xã hội ở các địa phương”, ông Sinh nói.

Lo mat du an ty USD vi thieu quy hoach hinh anh 1
Hội nghị trực tuyến toàn quốc về tình hình triển khai thi hành Luật Quy hoạch ngày 15/7. Ảnh: Đoàn Bắc.

Thứ trưởng Công Thương Đặng Hoàng An cho rằng vướng mắc lớn nhất hiện nay là không có quy định chuyển tiếp, không cho phép điều chỉnh quy hoạch. Bên cạnh đó, trình tự điều chỉnh theo luật rất phức tạp.

Chia sẻ thực tế ở Bộ Công Thương, ông An cho hay Bộ có 3 lĩnh vực vướng mắc lớn nhất là điện, khoáng sản và năng lượng.

Đối với lĩnh vực điện, đã có quy hoạch điện quốc gia, tỉnh, thành nhưng hiện có 369 dự án điện… đều đang tắc. Trong khi đó, điện liên quan rất nhiều đến phát triển kinh tế. Khi nhà đầu tư đến là “chúng ta vắt chân lên cổ để lo”.

Trong hàng trăm dự án điện thuộc diện trên, ông An cho biết có nhiều dự án rất cấp bách nhưng “văn bản đã nằm trên bàn Thủ tướng mà không thể phê duyệt được”. Các tỉnh gặp Bộ Công Thương thì liên tục hỏi bao giờ được điều chỉnh mà không thể trả lời.

Lo mat du an ty USD vi thieu quy hoach hinh anh 2
Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An. Ảnh: Petrotimes.

Với vướng mắc về năng lượng, ông An nhắc tới lĩnh vực xăng dầu và cho biết sắp tới có các dự án hóa dầu rất lớn nhưng cũng lại chưa có quy hoạch. “Nếu để lỡ các dự án lớn hàng tỷ đôla thì rất đáng tiếc”, ông An nói.

Theo ông An, đến tháng 11/2021 mới có quy hoạch tổng thể quốc gia, nghĩa là từ nay đến đó, các quy hoạch bên dưới đều không thể thực hiện vì quy định quy hoạch cấp trên phải làm trước.

“Nếu không có quy hoạch ở cấp quốc gia thì địa phương không biết làm thế nào. Do đó, quy hoạch tổng thể quốc gia cần phải làm sớm, nếu không bên dưới sẽ tắc hết”, Thứ trưởng Bộ Công Thương nêu quan điểm.

Doanh nghiệp kéo dài thời gian làm dự án, chờ ứng xử của chính quyền

Về phía các địa phương, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Võ Văn Hoan nêu vướng mắc khi luật mới bãi bỏ quy hoạch ngành, lĩnh vực trong khi chưa có quy hoạch mới đã làm ảnh hướng lớn đến đầu tư, huy động nguồn lực của TP.

Ông kiến nghị Trung ương cho phép TP trong khi chưa có quy hoạch mới thì tiếp tục thực hiện các nội dung trong các quy hoạch được duyệt, khi nào có quy hoạch mới thì bãi bỏ cái cũ.

Chủ tịch UBND Quảng Ninh Nguyễn Văn Thắng băn khoăn khi lộ trình dự kiến phê duyệt quy hoạch tổng thể quốc gia vào 2021. Theo ông trong khoảng 2 năm từ nay đến đó sẽ tạo ra khoảng trống rất lớn với các bộ, ngành, địa phương.

“Hiện, Chính phủ cho phép các địa phương triển khai lập quy hoạch tỉnh song song với lập quy hoạch vùng, quy hoạch quốc gia, nhưng làm song song mà đảm bảo phù hợp thì rất khó. Chắc chắn sẽ có điểm vênh, gây tốn kém về thời gian, kinh phí”, ông Thắng chia sẻ.

Đặt vấn đề nhiều địa phương hoàn thành quy hoạch tỉnh trước quy hoạch quốc gia, ông Thắng hỏi liệu Chính phủ có cơ chế nào để cho phép các địa phương áp dụng trước khi Quốc hội phê chuẩn quy hoạch tổng thể không.

Lo mat du an ty USD vi thieu quy hoach hinh anh 3
Chủ tịch Quảng Ninh Nguyễn Văn Thắng. Ảnh: Hoàng Hà.

Về việc điều chỉnh các quy hoạch được tích hợp trong quy hoạch tỉnh, ông Thắng nêu thực tế chưa được quy định cụ thể. Đồng nghĩa với việc trước khi quy hoạch tỉnh được phê duyệt thì tất cả quy hoạch dự kiến được tích hợp sẽ phải giữ nguyên, không được điều chỉnh, ngay cả khi có những nội dung cần sửa đổi cho phù hợp với phát triển của tỉnh.

Vì vậy các địa phương đều gặp khó, nhất là việc bổ sung các dự án cấp bách.

Dẫn chứng tại Quảng Ninh, ông cho biết năm 2018, Thủ tướng đã cho phép Quảng Ninh được bổ sung vào quy hoạch việc thành lập khu kinh tế Quảng Yên, bổ sung một số khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Nhưng khi đang triển khai thì Luật Quy hoạch mới có hiệu lực nên bị vướng, chưa thể triển khai tiếp.

“Việc này ảnh hưởng rất lớn đến các nhà đầu tư, đặc biệt ở khu kinh tế Quảng Yên. Khi triển khai xây dựng hạ tầng khu công nghiệp, các nhà đầu tư cũng đang tìm cách kéo dài thời gian để chờ ứng xử của chính quyền”, Chủ tịch Quảng Ninh chia sẻ.

Không có quy hoạch thì “không ai dám làm gì”

Lắng nghe các ý kiến, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng khẳng định Luật Quy hoạch là công cụ pháp lý rất quan trọng để các cấp, các ngành lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện.

Đây cũng là công cụ giúp Chính phủ, bộ, ngành, địa phương đề ra định hướng, mục tiêu chiến lược, xác định các động lực phát triển, không gian phát triển của mỗi ngành, vùng, địa phương và cả quốc gia. Nó giúp đảm bảo sự phát triển đồng bộ, thống nhất nhằm khai thác nguồn lực một cách tiết kiệm, hiệu quả.

“Làm gì cũng phải theo quy hoạch, không có thì tắc hết, phải làm mò mẫm, không hiệu quả. Như vậy rất ảnh hưởng đến phát triển”, Phó thủ tướng lưu ý.

Lo mat du an ty USD vi thieu quy hoach hinh anh 4
Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: Đoàn Bắc.

Ông đưa ra so sánh ở các nước tiên tiến có quy hoạch rất chi tiết, ví dụ quy định số lượng xe taxi mỗi năm, số cửa hàng ăn trên mỗi tuyến phố… để không dư thừa sản phẩm xã hội.

Nhấn mạnh làm quy hoạch rất khó, nhưng theo Phó thủ tướng, không có thì không lập được kế hoạch phát triển của các bộ, ngành, địa phương.

Ông nhìn nhận thực tế tổ chức thực hiện Luật Quy hoạch hiện còn lúng túng ở cả Trung ương và địa phương nên dẫn đến chậm, ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của giai đoạn mới.

Việc thực hiện điều chỉnh quy hoạch, theo Phó thủ tướng cũng là cái vướng mắc, cần có điều chỉnh cục bộ thay vì quy định 5 năm được điều chỉnh một lần.

“Không ai có thể nói Luật Quy hoạch của chúng ta là tốt nhất vì nhận thức là cả quá trình. Điều chỉnh quy hoạch cho tốt hơn là điều rất khuyến khích, nó khác với điều chỉnh quy hoạch vì lợi ích cá nhân làm ảnh hưởng, phương hại đến lợi ích quốc gia và lợi ích cộng đồng”, Phó thủ tướng lưu ý.

Samtrix Solar : Nhà phát triển và phân phối điện mặt trời hàng đầu Việt Nam