Nhiều nơi “gian lận” điện mặt trời mái nhà và nối lưới, EVN kiến nghị hướng dẫn cụ thể

(NLĐO) – UBND TP Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) mới đây có văn bản gửi các đơn vị liên quan về việc tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng trang trại nông nghiệp có lắp đặt hệ thống tấm pin mặt trời chưa đúng quy định.

Theo đó, UBND TP Buôn Ma Thuột khẳng định hình thức đầu tư như trên chưa đúng quy định tại Thông tư 02/2020 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tiêu chí kinh tế trang trại. Hình thức đầu tư này cũng sử dụng đất sai mục đích và lắp đặt hệ thống tấm pin chưa đúng quy định tại Quy định 13 của Thủ tướng về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam.

“Đề nghị Công ty Điện lực Đắk Lắk không đấu nối, ký kết hợp đồng mua bán điện với các cá nhân, tổ chức thực hiện thủ tục đầu tư trang trại nông nghiệp nhưng đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái vi phạm về xây dựng và sử dụng đất sai mục đích” – văn bản của UBND TP Buôn Ma Thuột nêu rõ.

Tại huyện Chư Sê (tỉnh Gia Lai), địa phương ghi nhận tình trạng tổ chức, cá nhân thi công các công trình điện năng lượng mặt trời áp mái một cách tự phát, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, để xảy ra cháy nổ, làm mất cảnh quan đô thị hiện tại và tương lai. Ngoài ra, cũng có tình trạng dự án điện mặt trời áp mái xin phép chủ trương đầu tư theo hình thức dự án nông nghiệp công nghệ cao, sau khi xây dựng sẽ lắp đặt hệ thống pin mặt trời trên mái, không đúng với nội dung xin phép xây dựng.

Do vậy, huyện Chư Sê đề nghị ngành điện chỉ đấu nối vào lưới điện đối với các dự án điện mặt trời áp mái khi đã có ý kiến của UBND huyện. Đồng thời, tăng cường rà soát, phát hiện kịp thời việc lắp đặt các tấm pin năng lượng mặt trời nhưng chưa xin phép để xử lý theo quy định.

Điểm mặt những bất thường tại “xưởng” điện mặt trời mái nhà tại Đắk Nông - 1

Tại tỉnh Khánh Hòa, Ban Quan lý Khu kinh tế tỉnh này cũng đề nghị Bộ Xây dựng hướng dẫn cấp giấy phép xây dựng cho hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng. Phúc đáp, Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng hiện hữu trong khu công nghiệp phải tuân thủ đầy đủ thủ tục đầu tư xây dựng: lập thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế và cấp giấy phép, quản lý chất lượng, phòng cháy chữa cháy… Như vậy, điện mặt trời trên mái nhà xưởng không được coi là điện mặt trời mái nhà bởi điện mặt trời mái nhà không cần đáp ứng cái yêu cầu Bộ Xây dựng nêu trên.

Trước các vướng mắc trong phân biệt điện mặt trời mái nhà và điện mặt trời nối lưới, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) kiến nghị Bộ Công Thương hướng dẫn các tiêu chí cụ thể để phân biệt hai hệ thống, tạo điều kiện thuận lợi cho việc định giá mua điện.

Đồng thời, EVN kiến nghị các hệ thống điện mặt trời công suất đến 1MW, đấu nối vào cấp điện áp dưới 35KV, có các tấm pin mặt trời lắp trên hệ thống khung giá đỡ (có mái hoặc không có mái), lắp đặt một phần trên mái nhà, một phần trên đất; các hệ thống điện mặt trời lắp trên mái nhà xưởng trong khu công nghiệp vừa mua điện của EVN để sử dụng vừa bán điện lên lưới của EVN qua máy biến áp 110 KV được ghi nhận là điện mặt trời mái nhà.

Đối với mô hình trang trại nông nghiệp kết hợp điện mặt trời với công suất nhỏ hơn hoặc bằng 1MW, EVN kiến nghị công nhận là điện mặt trời mái nhà.

Các trường hợp trang trại nông nghiệp có lắp đặt điện mặt trời với tổng công suất trên 1MW, EVN đề nghị Bộ Công Thương hướng dẫn thủ tục, trình tự thực hiện lắp đặt, thỏa thuận đấu nối, nghiệm thu an toàn, phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường.

Hoài Dương – Báo điện tử Người Lao Động

Samtrix Solar – Tiên phong phát triển điện mặt trời tại Việt Nam

Bế tắc vì quy định, sẵn nguồn điện nhưng không thể bán cho EVN

Nhiều trang trại nông nghiệp lắp thêm điện mặt trời trên mái vẫn chưa thể bán được điện do vướng hướng dẫn rõ ràng.

Đầu tư xong, chưa bán được điện

Mới đây, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có văn bản đề nghị Bộ Công Thương, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo hướng dẫn xử lý vướng mắc về việc phân biệt giữa hệ thống điện mặt trời mái nhà và điện mặt trời mặt đất nối lưới.

Cụ thể, vừa qua EVN nhận được kiến nghị của một số chủ đầu tư điện mặt trời tại tỉnh Ninh Thuận liên quan vấn đề này.

Theo đó, một trang trại nông nghiệp hữu cơ ở huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận rộng trên 20ha được UBND huyện Ninh Phước cấp Giấy phép kinh doanh với ngành nghề trồng nông sản, chăn nuôi để cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Chủ trang trại đang cho một số công ty khác thuê lại đất và cơ sở hạ tầng để canh tác, kết hợp lắp đặt các hệ thống điện mặt trời có công suất dưới 1 MW, đấu nối cấp điện áp 22 kV phục vụ nhu cầu sản xuất và bán điện lên lưới điện quốc gia.

       Bế tắc vì quy định, sẵn nguồn điện nhưng không thể bán cho EVN
Một trang trại nông nghiệp kết hợp việc lắp điện mặt trời trên mái.

Đến nay, hầu hết hệ thống có các tấm pin quang điện được lắp đặt trực tiếp trên khung đỡ làm mái che cho khu vực đường giao thông nội bộ và trên khung công trình có lớp lưới che phủ khu vực canh tác đã được Công ty Điện lực Ninh Thuận lắp đặt công tơ hai chiều để ghi nhận sản lượng phát lên lưới, nhưng chưa thể thực hiện ký hợp đồng và thanh toán tiền điện mua từ hệ thống điện mặt trời.

Trong đơn gửi đến cơ quan chức năng và EVN, ông Nguyễn Văn Tiến, chủ Trang trại Nông nghiệp Hữu cơ Tiên Tiến ở xã An Hải, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cho biết: “Năm 2018, chúng tôi lập trang trại sản xuất các loại rau, thảo mộc hữu cơ, chăn nuôi gia súc, gia cầm sạch, chất lượng cao, chuẩn quốc tế để cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, vì thiếu nguồn điện sản xuất nên chúng tôi phải tự bỏ tiền đầu tư gần 3km đường dây 22 kV để đưa điện lưới về trang trại phục vụ sản xuất”.

Mặt khác, để hưởng ứng chủ trương phát triển điện mặt trời của Chính phủ và địa phương; đồng thời tận dụng nguồn tài nguyên mặt trời vô tận, gia tăng lợi ích giá trị kinh tế cho trang trại và người lao động nên công ty này đã đầu tư lắp đặt những tấm quang điện trên hệ thống nhà xưởng, khu nhà ươm, lối đi, sân che nắng,… vừa lấy điện phục vụ tưới tiêu, thắp sáng, chế biến, đóng gói, lưu trữ sản phẩm; vừa có thêm nguồn thu nhập từ sản lượng điện thừa.

Theo ông Tiến, đến nay, toàn bộ trang trại đã đầu tư và đưa vào vận hành 12 dự án điện mặt trời, tuy nhiên chỉ có 2 dự án được ký hợp đồng với công ty Điện lực Ninh Thuận theo Quyết định số 11 của Thủ tướng Chính phủ, còn 10 dự án chỉ được gắn đồng hồ, ghi nhận sản lượng điện phát lên lưới.

“Mặc dù chúng tôi đã gửi nhiều văn bản kiến nghị cùng các giải pháp cụ thể cho ngành điện, Bộ Công Thương nhưng đến nay vẫn chưa được ký hợp đồng mua bán điện”, ông Tiến trình bày.

Mắc kẹt vì quy định chưa rõ

“Lý do chưa ký hợp đồng được ngành điện đưa ra là chưa có hướng dẫn cụ thể từ Bộ Công Thương phân biệt đâu là dự án điện mặt trời nối lưới và điện mặt trời mái nhà. Trong khi đó, đã có luồng ý kiến cho rằng chúng tôi né quy hoạch và lợi dụng chính sách”, ông Tiến cho biết.

Căn cứ theo quy định của pháp luật và xét về quy mô, ông Tiến cho rằng: Hiện 10 dự án điện mặt trời tại trang trại Tiên Tiến đều được lắp đặt trên mái công trình giao thông nội bộ và công trình nhà lưới hở, đáp ứng yêu cầu về điện mặt trời mái nhà và được hưởng theo khung giá quy định tại Quyết định 13 của Thủ tướng Chính phủ. Mặt khác, qua quá trình vận hành, sản lượng điện dư thừa của cả 12 dự án phát lên lưới vẫn đảm bảo về mặt kỹ thuật, không gây quá tải, hư hại cho ngành điện.

Theo EVN, trường hợp của trang trại nông nghiệp hữu cơ Tiên Tiến không phải là duy nhất mà thực tế đã có nhiều mô hình như vậy đang được triển khai trên toàn quốc. Những mô hình này cũng gặp vướng trong thực tế.

EVN cho biết: Một doanh nghiệp khác trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận cũng có hệ thống điện mặt trời lắp đặt trực tiếp trên khung đỡ làm mái che cho khu sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Theo ý kiến của các chủ đầu tư, việc không sử dụng tấm lợp là để phù hợp với hoạt động sản xuất nông nghiệp bên dưới, giảm sử dụng nước, giảm bớt ánh nắng cho phù hợp với cây trồng, vật nuôi bên dưới mái.

Hiện tại, Công ty Điện lực Ninh Thuận chưa thể thực hiện ký hợp đồng và thanh toán tiền điện mua từ các hệ thống điện mặt trời nêu trên do chưa xác định được giá mua điện từ các hệ thống này là điện mặt trời mái nhà hay điện mặt trời mặt đất theo Quyết định 13 của Thủ tướng Chính phủ.

Do vậy, EVN đề nghị Bộ Công Thương, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo xem xét, sớm hướng dẫn các tiêu chí xác định cụ thể để phân biệt giữa hệ thống điện mặt trời mái nhà và hệ thống điện mặt trời nối lưới, tạo điều kiện thuận lợi trong việc xác định giá mua bán điện đối với các hệ thống điện mặt trời theo đúng quy định tại Quyết định 13.

Trao đổi với PV ngày 3/8, đại diện EVN cho hay vẫn chưa nhận được hướng dẫn của Bộ Công Thương về vấn đề này.

Một chuyên gia về điện mặt trời áp mái đánh giá: Với những trang trại thực sự làm nông nghiệp, kết hợp điện mặt trời áp mái để phục vụ dự án thì nên có quy định rõ ràng để ký hợp đồng mua bán điện. Còn những trường hợp chỉ lợi dụng làm nông nghiệp để đầu tư điện mặt trời áp mái nhằm hưởng giá cao thì cần phân biệt rõ, không làm ảnh hưởng đến những trang trại kể trên. Việc thiếu hướng dẫn rõ ràng sẽ khiến việc thu hút người dân đầu tư điện mặt trời áp mái không đạt được mục đích.

H.Nam

Samtrix Solar – Tiên phong trong phát triển điện mặt trời tại VN