Thủ tướng đề nghị Bộ Công Thương làm rõ một số vấn đề liên quan tới điện mặt trời và LNG trong Quy hoạch điện VIII

Bộ Công thương báo cáo Chính phủ tình trạng triển khai các dự án điện mặt trời và tính khả thi các dự án điện khí sử dụng LNG nhập khẩu trong tờ trình Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2045, trước ngày 14/5/2022.

Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Phó thủ tướng Chính phủ về đề nghị Bộ Công thương làm rõ một số nội dung và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 14/5/2022.

Theo đó, Bộ Công thương được đề nghị rà soát, báo cáo rõ tình trạng triển khai các dự án điện mặt trời trong phần công suất điện mặt trời chưa vận hành được đề cập tại Tờ trình số 2279/TTr-BCT ngày 29/4/2022 về việc phê duyệt Đề án Quy hoạch điện VIII.

Cụ thể là, báo cáo rõ quy mô công suất đã được đầu tư xây dựng song chưa đưa vào vận hành, quy mô công suát đã được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư và phần quy mô công suất chưa được quyết định chủ trương đầu tư. Đánh giá về sự phù hợp và tác động của việc giãn tiến độ quy hoạch điện mặt trời ra giai đoạn sau năm 2030, trong đó bổ sung phân tích về xu hướng phát triển công nghệ điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng…

Yêu cầu thứ hai là đề nghị nghị làm rõ tính khả thi, hiệu quả, an ninh năng lượng khi thực hiện phát triển các nguồn điện khí sử dụng LNG nhập khẩu đến năm 2030 theo kịch bản phụ tải cao phục vụ điều hành (dự kiến quy mô công suất là 23.900 MW).

Theo Quy hoạch điện VII điều chỉnh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 428/QĐ-TTg ngày 18/3/2016, tổng công suất các nguồn năng lượng tái tạo nói chung (thủy điện nhỏ, điện gió, mặt trời, sinh khối, …) trong giai đoạn 2016-2020 là 2.060 MW, tổng công suất các dự án điện mặt trời nối lưới là 850 MW, tổng công suất các dự án điện gió là 548 MW.

Tuy nhiên, trong giai đoạn 2016-2020, tổng số các dự án điện mặt trời được phê duyệt bổ sung quy hoạch là 175 dự án với tổng công suất 19.126 MWp (tương ứng khoảng 15.400 MW ac). Các dự án được bổ sung quy hoạch tập trung chủ yếu tại miền Trung và miền Nam (chiếm tới trên 96%).

Phần lớn các dự án điện mặt trời quy mô lớn do Bộ Công thương quyết định bổ sung quy hoạch đã đi vào vận hành; các dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận bổ sung quy hoạch mới đưa vào vận hành khoảng 42% (4.617/11.179 MW).

Hiện nay, còn 41 dự án với quy mô 6.083 MW đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch và chưa đưa vào vận hành.

Quy hoạch điện VII điều chỉnh đã phê duyệt danh mục nguồn và lưới điện đấu nối cho 11.741 MW của 188 dự án điện gió. Theo thống kê, hiện đã có 146 dự án với công suất 8.171,48 MW đã được ký hợp đồng mua bán điện.

Trước thời điểm 31/10/2021 (là thời điểm cơ chế ưu đãi theo Quyết định số 39/2018/QĐ-TTg ngày 10/9/2018 của Thủ tướng Chính phủ hết hiệu lực), có 88 dự án điện gió với tổng công suất 4.119,9 MW vào vận hành. Khoảng 99% các dự án điện gió (187 dự án/11.621 MW) được bổ sung quy hoạch tập trung tại khu vực miền Trung và miền Nam, chỉ khoảng 1% tại khu vực miền Bắc.

Các dự án LNG hiện đã được bổ sung Quy hoạch điện VII điều chỉnh

STTTên Dự ánCông suấtĐịa điểm
1Dự án LNG Quảng Ninh1.500 MWQuảng Ninh
2Dự án LNG Hải Lăng 11.500 MWQuảng Trị
3Dự án LNG Cà ná 11.500 MWNinh Thuận
4Dự án LNG Nhơn Trạch 3&41.500 MWĐồng Nai
5Dự án LNG Bạc Liêu3.200 MWBạc Liêu
6 Dự án LNG Hiệp Phước1.200 MWTP. HCM
7Dự án LNG Long sơn 11.200 MWBà Rịa- Vũng Tàu
8Dự án LNG Long An3.000 MWLong An

Nhiều nhà máy điện mặt trời bị xử phạt vi phạm hành chính trong quá trình xây dựng

Tới nay đã có 23 dự án nhà máy điện mặt trời được cơ quan có thẩm quyền tại địa phương lập biên bản hoặc ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Việc lập biên bản hoặc ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính này là dành cho hành vi bàn giao, đưa hạng mục công trình xây dựng vào sử dụng khi chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định.

Như vậy, sự bùng nổ đầu tư vào điện mặt trời trong giai đoạn 2018-2020 và cuộc chạy đua hưởng giá bán điện ưu đãi khiến cho không ít nhà máy điện mặt trời chưa thực hiện đúng quy trình xây dựng theo quy định hiện hành.

Tính tới ngày 1/1/2021, thời điểm kết thúc chính sách mua điện mặt trời theo giá cố định (FIT), trên hệ thống điện có khoảng 8.700 MW điện mặt trời tập trung trong tổng số 16.506 MW điện mặt trời các loại.

Với các thống kê và dữ liệu mà phóng viên có được cho thấy, trong giai đoạn 2016-2020 đã có 175 dự án điện mặt trời được phê duyệt, bổ sung quy hoạch điện, với tổng công suất 19.126 MWp (tương ứng khoảng 15.400 MW ac). Các dự án điện mặt trời được bổ sung này cũng tập trung chủ yếu tạo miền Trung và miền Nam với tỷ trọng chiếm trên 96%.

Trong số này, đã có 131 dự án điện mặt trời tập trung đi vào vận hành với tổng công suất là hơn 8.600 MW, trong đó có một số dự án mới vận hành một phần.

Rất có thể do gấp gáp trong quá trình đầu tư nên nhiều dự án điện mặt trời đã đi vào vận hành chưa tuân thủ đúng trình tự triển khai theo các quy định hiện hành về đầu tư xây dựng.

Cụ thể, hiện đã có 23 dự án nhà máy điện mặt trời đã có biên bản hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi bàn giao, đưa hạng mục công trình xây dựng vào sử dụng khi chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định.

Các dự án điện mặt trời có quyết định xử phạt/biên bản vi phạm hành chính tới thời điểm này.

STTDự ánĐịa điểmCông suất (MW)Quyết định xử phạt/Biên bản vi phạm hành chính 
1NMĐ Mặt trời Đá BạcBà Riạ – Vũng Tàu                           48,00Quyết định số 08/QĐ-XPHC ngày 07/3/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu 
2NMĐ mặt trời Hồ Bầu NgứNinh THuận                           50,00Quyết định số 13/QĐ-XPHC ngày 18/01/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Ninh Thuận 
3NMĐ mặt trời FujiwaraBình Định                           40,00Biên bản vi phạm hành chính ngày 28/02/2022 
4NMĐ mặt trời BCG Băng DươngLong An                           34,38Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 41/QĐ-XPVPHC ngày 31/12/2021 và số 10/QĐ-XPHC ngày 26/01/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Long An. 
5NMĐ mặt trời KCN Châu ĐứcBà Riạ – Vũng Tàu                           58,00Quyết định số 09/QĐ-XPHC ngày 07/3/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu 
6NMĐ mặt trời Hồng Phong 4Bình Thuận                           44,00Biên bản vi phạm hành chính ngày 27/3/2022 
7NMĐ mặt trời BIM 2Ninh Thuận                         249,35Quyết định số 25/QĐ-XPHC ngày 10/3/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Ninh Thuận 
 
8NMĐ mặt trời BIM 3Ninh Thuận                           41,24Quyết định số 26/QĐ-XPHC ngày 10/3/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Ninh Thuận 
9NMĐ mặt trời Cẩm HòaHà Tĩnh                           43,75Quyết định số 04/QĐ-XPHC ngày 01/3/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh 
10NMĐ mặt trời Đá Bạc 4Bà Riạ – Vũng Tàu                           42,00Quyết định số 07/QĐ-XPHC ngày 07/3/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu 
11NMĐ mặt trời Trung Nam Trà VinhTrà Vinh                         140,80Biên bản vi phạm hành chính ngày 18/01/2022 
12NMĐ mặt trời Xuân Thiện Bắc Giai đoạn 1Ninh Thuận                         125,00Quyết định số 07/QĐ-XPHC ngày 12/01/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Ninh Thuận 
 
13NMĐ mặt trời Xuân Thiện Bắc Giai đoạn 2Ninh Thuận                           75,00Quyết định số 06/QĐ-XPHC ngày 12/01/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Ninh Thuận 
14NMĐ mặt trời SP Infra 1Ninh Thuận                           44,10Biên bản vi phạm hành chính ngày 28/3/2022 
15NMĐ mặt trời tại xã Phước Minh, huyên Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận (450MWac)Ninh Thuận                         450,00Quyết định số 21/QĐ-XPHC ngày 24/02/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Ninh Thuận 
16NMĐ mặt trời Ea Súp 1Đak Lak                         100,00Quyết định số 19/QĐ-XPVPHC ngày 19/01/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Đắk Lắk 
17NMĐ mặt trời Ea Súp 2Đak Lak                         100,00Quyết định số 20/QĐ-XPVPHC ngày 19/01/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Đắk Lắk 
18NMĐ mặt trời Ea Súp 3Đak Lak                         100,00Quyết định số 21/QĐ-XPVPHC ngày 19/01/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Đắk Lắk 
19NMĐ mặt trời Ea Súp 4Đak Lak                         150,00Quyết định số 18/QĐ-XPVPHC ngày 19/01/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Đắk Lắk 
20NMĐ mặt trời Phong Điền IIHuế                           44,00Quyết định số 183/QĐ-XPVPHC ngày 27/12/2021 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Thừa Thiên Huế 
21NMĐ mặt trời KN Vạn NinhKhánh Hòa                           83,48Quyết định số 173/QĐ-XPVPHC ngày 27/12/2021 của Chủ tịch UBND huyện Vạn Ninh tỉnh Khánh Hòa 
22NMĐ mặt trời Mỹ HiệpBình Định                           40,08Quyết định số 04/QĐ-XPVPHC Ngày 21/02/2022 của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Bình Định 
23NMĐ mặt trời VNECO Vĩnh LongVĩnh Long                           43,75Quyết định số 12/QĐ-XPVPHC ngày 27/12/2021 và số 01/QĐ-XPVPHC ngày 11/01/2022